Arjen Mulder

Grote vis : een roman van mythische proporties/ Daniël Wallace; vertaald uit het Engels door Maaike Post en Arjen Mulder. - Eerste druk, Amersfoort: Colibri, [2018]. - 218 pagina's; 15 cm. Debuutroman uit 1998 van de Amerikaan Daniel Wallace (1959). Hetboek verscheen eerder, in 2001, in het Nederlands. William BIooms vader Edward ligt op sterven. Edward is een bijzondere man, een man die altijd verhalen als waargebeurd vertelde. Een man die altijd wonderbaarlijke en bizarre verhalen vertelde en grappen maakte. Toen William opgroeide, was zijn vader er nooit en eigenlijk kent hij zijn vader niet goed. In hoofdstukken met titels als 'Waarin hij met de dieren spreekt' en 'Hoe hij de reus temde' probeert William aan de hand van zijn vaders verhalen een nieuw beeld van hem te vormen. Ze worden afgewisseld met gesprekken van William met zijn stervende vader. Het einde van het boek is volkomen verrassend en als het niet zo absurd was, zou je zeggen: het einde is eigenlijk logisch. Ontroerend, boeiend verteld en mooi taalgebruik. Met veel oude of flauwe grappen, maar in wezen gaat het niet om die moppen zelf. Het gaat over de moppentapper. Werd in 2003 een film geregisseerd door Tim Burton. Klein formaat, kleine druk.

Essayist Arjen Mulder besteedt het leeuwendeel van deze bundel aan het fantasievolle denken van Adrien Turel. Wie met Turel kennismaakt, vergeet hem niet gauw.(...) Van Turel (1890-1957)kun je met recht zeggen dat hij buiten de wetenschap is gevallen. Ik had nog nooit van hem gehoord, in weerwil van de meer dan twintig boeken die hij publiceerde. Een visionaire geest, type Oswald Spengler of Ernst Jünger, maar dan met linkse, democratische sympathieën. (...) Mulder maakt het successtaken, het niet achter roem, rijkdom en macht aanjagen, nu tot sleutel voor de oplossing van alle problemen die de mensheid bedreigen. Pas als je niet meedoet, zie je wat er aan de hand is. Ziedaar de kern van wat Turel het 'wereldobservatorium' noemde. Voor hem zelf was dat Zwitserland, waar hij ging wonen nadat hij in 1935 uit nazi-Duitsland was gezet. Afzien van daden schept ruimte en tijd voor ware creativiteit. Dat strookt met Turels fundamentele onderscheid tussen het 'genetische' en het 'dynamische' waar aan Mulder zoveel aandacht schenkt. Onder genetisch verstaat Turel een natuurlijke, aan grenzen gebonden creativiteit, zoals die te vinden is in planten of bij een foetus in de baarmoeder; dynamisch daarentegen staat voor expansie, uitbreiding of groei zonder innerlijke verandering.(...)Nieuwe termen bedacht Turel: de 'vierdimensionale' of 'radiale' dimensie, de Mannigfaltigkeitsbewegung, Eigenzeit en Eigenraum of de 'socratesmens' die Turel naast de 'genetische' en de 'dynamische' mens onderscheidt als een combinatie van deze laatste twee. Met elkaar vormen ze een betoverend semantisch universum.