Elmer den Braber

Boeken kunnen je heel diep raken. En dat deed dit boek ook. Niet omdat ik familie ben van een NSB'er (niet zover ik weet) maar omdat ik in februari mijn vader verloor. Omdat ik een fantastische liefhebbende vader had. En omdat Elsa in dit boek ook een fantastische en liefhebbende vader heeft en deze verliest. Met dat verschil: haar vader was een NSB'er en de reden van én oorzaak van zijn dood is te afschuwelijk voor woorden. Terwijl Elsa gewoon onbezorgd kind had moeten zijn, kwam ze terecht in een oorlog, tussen volwassenen die hartverscheurende keuzes moesten maken, die hele grote gevolgen hadden voor al hun familieleden. Elsa wordt er in meegesleurd en komt uiteindelijk zelf voor hele heftige keuzes te staan. Het boek is heel indringend, heel heftig en terwijl je het leest, kun je je niet voorstellen dat zulke dingen echt zijn gebeurd, dat ons land ruim 70 jaar terug zich echt in die situatie bevond. Dat heb ik altijd als ik over gruwelijkheden uit de oorlog lees. Ik had er trouwens geen idee van dat de nasleep voor nakomelingen van NSB'ers zo heftig is, zelfs nu nog (!) en ook wist ik niet dat het om zoveel mensen ging. Wat is het eigenlijk idioot dat kinderen aangerekend worden voor wat hun ouders gedaan hebben. Maar het laat zien dat die oorlog diepe wonden heeft veroorzaakt. Het boek leest als een trein en eigenlijk vind ik de schrijfstijl een beetje Young Adult. Maar dat maakt het boek zeker niet minder. Ik kon het niet meer wegleggen. Het verhaal vertoeft afwisselend in het heden en verleden, waardoor het allemaal net niet te heftig wordt. Ik vind de hoofdstukken in het heden een aangename adempauze. Aan het eind van het verhaal (voor 99% fictie) volgt een opsomming van cijfers van gebeurtenissen rondom dit thema. Daarna volgen een paar waargebeurde verhalen van 'echte' kinderen van NSB'ers, waaronder het verhaal van Emile Ratelband. Ook die verhalen raken diep. Eigenlijk was ik onwetend op dit gebied, maar dit boek heeft me iets geleerd. Ook wat betreft de kant van de NSB'ers. De schuld ligt uiteindelijk bij de oorlog. Niemand kan met oorloog omgaan. Aanrader!