Emil Hakl

De Tsjechische schrijver EMIL HAKL is een grote naam in eigen land. Gelukkig zorgt uitgeverij Voetnoot ervoor dat ook wij zijn werk leren kennen. Van de Tsjech Emil Hakl [pseudoniem van Jan Benes, 1958] verschenen kort na elkaar drie Nederlandse vertalingen. In 2009 publiceerde Voetnoot 'Zoon & vader', in 2014 kwam de opvolger 'Kerkhof aan zee' en nu is er 'Een ware gebeurtenis', waarin het verhaal van de Rote Armee Fraktion een sleutelrol speelt. EDGAR DE BRUIN, die Vertaalprijs 2015 van het Nederlands Letterenfonds kreeg, tekent voor de Nederlandse versies. (...) Hakls nieuwste roman 'Een ware gebeurtenis' werd in 2014 bekroond met de Tsjechische literatuurprijs Magnesia Litera, een onderscheiding die de auteur in 2002 al had gekregen voor het inmiddels verfilmde en in zeven talen beschikbare 'Zoon & vader'. Met elk van zijn romans laboreert Hakl aan de deconstructie van het klassieke verhaal. In 'Een ware gebeurtenis' zet hij daarvoor naast flarden van toevallig opgevangen conversaties ook e-mailberichten en boekcitaten in, wat het perspectief voortdurend van het ene naar het andere personage doet verspringen. Makkelijk kun je Hakls caleidoscopische, dolende schriftuur dus niet noemen, maar ook 'Een ware gebeurtenis' boeit tot de laatste pagina. Tussen en achter de gedachtestromen van een schrijver van middelbare leeftijd en zijn jonge vriendin schemert een donker en droef universum dat aan Houellebecq herinnert, vol videogames, websites en andere dagelijkse compromissen. Dat levert een roman op die je in een onbewaakt ogenblik allicht postmodern kunt noemen. Hakls achterdoek is de geschiedenis, een grote wereld waarin hij zowel creditcards, uitgerukte organen als synthetisch voedsel aantreft, 'groepjes globale jongeren' en vluchtelingen die met gestolen koffers op roltrappen sjouwen. En wanneer aan het einde van het verhaal blijkt dat de Baader-Meinhofgroep geïnspireerde moordaanslag net als de rest verzonnen zou kunnen zijn door een man die Jan heet en zijn leven grotendeels voor zijn computerscherm doorbrengt, kijk je daar niet van op. Al zouden de machthebbers van vandaag wel mogen leren bang te zijn voor de wraak van hun slachtoffers, zo mijmert de ik-figuur: elke generatie verdient ten minste één Baader. Zover zal het niet komen, want 'gewone mensen hebben geen kans. Ze talen er ook niet naar. Ze zijn eraan gewend geraakt de zaak op zijn beloop te laten.'