Floor van Dijck

De mythe van Herakles laat ons dus nadenken over onze beschaving. We hebben de natuur getemd, maar kunnen we de gevolgen wel overzien? De berichten over klimaatverandering, gentechnologie, resistentie tegen medicijnen spreken boekdelen. Toch zouden we niet meer terug willen, als we het al konden. De mens wil beheersen, het is niet anders. De ultieme vorm van beheersing is de kunst. In woorden, in muzieknoten, in verf proberen we de wereld te bedwingen. Wie iets vastlegt, denkt er macht over te hebben. Vandaar dat een zo groot gedeelte van de kunst bestaat uit weergave van het sublieme, het verschrikkelijke dat ons fascineert en beangstigt. Ik denk dat de schilderijen van Fred Thoolen ook tot het domein van het sublieme gerekend moeten worden. Wat hij weergeeft is de wereld zonder ons, de wereld die zijn gang gaat en Herakles als een toevallige passant beschouwt, waarmee zij geen rekening behoeft te houden. Op een van de schilderijen staat weliswaar een shovel afgebeeld, maar dat is een machteloos, dood voorwerp. Thoolen probeert op zijn doeken de wereld te onderwerpen. Je kunt dat bijvoorbeeld zien aan de manier waarop hij de landschappen inkadert, hoe hij afsnijdingen aanbrengt en zo buitensluit wat hij er niet bij wil hebben. Toch blijkt er weer te gebeuren wat altijd gebeurt: de wereld ontsnapt, zij valt niet vast te leggen. Een schilderij is maar een doek met wat verf. Daar komt bij dat ook wat wel vastgelegd is, ontsnapt. De schilderijen gaan immers een eigen leven leiden, los van hun schepper. En juist wat er niet op staat, vraagt om een verhaal. 'The origin of an story is always an absence.' Piet Gerbrandy 5 juni 2004