Frans Bosch

Voor het eerst in jaren is er weer eens een boek verschenen dat grote invloed kan hebben op de (kracht-trainingspraktijk. Frans Bosch heeft een poging gedaan om zijn visie op krachttraining te onderbouwen met de huidige neurofysiologische kennis over coördinatie en theorieën over motorisch leren. En in die poging is hij zeker geslaagd. In zeven hoofdstukken wordt uitgebreid ingegaan op zeer interessante onderwerpen, zoals: de dynamische systeem theorie fasenovergangen (zie artikel van Bosch in Sportgericht 5/2012) het belang van variatie de rol van de omgeving waarin wordt bewogen en van de doelgerichtheid van oefenstof pre-flexen en reflexen en nog veel meer. Bij deze bespreking stelt Bosch, terecht, een groot aantal van de 'traditionele' bouwstenen van krachttraining - en de daarbij behorende aanwijzigingen aan sporters - ter discussie. Bosch onderbouwt zijn ideeën met doordachte theoretische beschouwingen. Deze zijn (nog) niet allemaal gebaseerd op solide wetenschappelijk bewijs. Bosch kijkt namelijk graag verder dan wat er nu bekend is, experimenteert in de praktijk en ontwikkelt zo zijn inzichten. Het boek zet de lezer aan tot reflectie op zijn eigen aannames/ideeën/handelen als trainer/therapeut/lesgever etc. Wat daarbij erg helpt is dat Bosch zijn ideeën illustreert met een flinke hoeveelheid praktische oefeningen. De heldere foto's en beeldseries nodigen sterk uit tot het zelf gaan experimenteren met dit soort oefenstof! Het enige minpunt dat ik kan noemen is dat het boek niet makkelijk leesbaar is. dat ligt aan de pittige inhoud, maar ook aan het nogal eens abstracte woordgebruik dat voortvloeit uit het niveau waarop Bosch redeneert. Dit neemt echter niet weg dat het boek al met zeer de moeite waard is voor professionals die (kracht)training geven.

In dit interessante boek, dat 7 hoofdstukken telt, worden vele facetten van krachttraining en coördinatie besproken. De definitie "krachttraining is coördinatietraining onder verhoogde weerstand" wordt als leidraad gebruikt. In Hoofdstuk 1 beargumenteert Bosch dat de zogenaamde motorische basiseigenschappen van training (coördinatie, lenigheid, uithoudingsvermogen, kracht en snelheid) niet voldoen, en dat bij krachttraining de transfer naar de doelbeweging centraal moet staan. Verder wordt in dit hoofdstuk uitgelegd waarom een reductionistische benadering met betrekking tot onder andere fysiologische aspecten en coördinatie niet geschikt is voor het begrijpen van een complex biologisch systeem zoals de trainende en adapterende mens. In de hoofdstukken 2 tot en met 4 worden de anatomie, neurofysiologie, dynamische systeemtheorie (met attractors en fluctuations) en het motorisch leren besproken in relatie tot de functionele sportspecifieke krachttraining. In de hoofdstukken 5 en 6 wordt uitgebreid stilgestaan bij de relatie tussen overload en specificiteit. Het afsluitende hoofdstuk beschrijft specifieke voorbeelden voor kracht- en coördinatietraining in de praktijk waarbij de voorgaande hoofdstukken asl basis fungeren. Bosch heeft een duidelijke visie op de theorie en kan dit goed vertalen naar de praktijk, maar blijft wel oppervlakkig in de precieze invulling. Daardoor wordt de vertaalslag naar de dagelijkse praktijk van de fysiotherapeut nog wel een uitdaging voor de lezer. Echter, de inzichten in motorisch leren zijn wel goed in te passen in de dagelijkse praktijk van revalidatie en training; het is belangrijk dat fysiotherapeuten van deze inzichten op de hoogte zijn. Ook het afstappen van de reductionische kijk op training naar een model waar complexiteit meer tot zijn recht komt, heeft een duidelijke meerwaarde voor de fysiotherapie. De inhoud geeft stof tot nadenken, haalt veel heilige huisjes onderuit en er worden vaak vernieuwde theorieën aangedragen. De wetenschappelijke onderbouwing is matig, met name wat betreft de vernieuwde theorieën waarbij Bosch de tekortkomingen duidelijk aangeeft. Concluderend is het boek een narrative review met interessante nieuwe invalshoeken. De inhoud daagt uit tot het nadenken over het praktisch handelen met betrekking tot de oefentherapie en revalidatie in de praktijk van de (gespecialiseerde) fysiotherapeut.