Frederiek Lommen

Een leesbaar boek schrijven over Griekenland en daarin veel aandacht besteden aan de wijnen van het land, zonder het een boek voor wijnfanatici te maken: dat is geen geringe onderneming. Journaliste Frederiek Lommen slaagde er echter in. Zij schreef een boeiend en persoonlijk reisboek, waarin Griekse wijnen, wijngaarden en wijnmakers een belangrijke plaats innemen. Dat maakt het boek geen wijnboek, maar wel een boek over geschiedenis, cultuur en natuur van een bijzonder land, waarin de wijnstok een belangrijke plaats inneemt. En dat kan ook niet anders, want vanuit Griekenland verspreidde de vitis vinifera zich over Europa. Zonder de inspanningen van Griekse kolonisten nog voor het begin van onze jaartelling zouden bijvoorbeeld de Fransen geen wijnbouw kennen. Wijn en wijnbouw zijn onlosmakelijk met de Griekse geschiedenis en cultuur verbonden, en Lommen beschrijft dat op smakelijke wijze. Mijn treinreizen waren de afgelopen weken een stuk zonniger dan de Nederlandse winter mogelijk maakte! Om nog even op dat reisboek terug te komen: Lommen heeft veel moderne én oudere (reis)literatuur over Griekenland gelezen. Een van haar favoriete auteurs is Patrick Leigh Fermor, auteur van bijvoorbeeld Travels in Northern Greece. Zonder nog het nawoord te hebben gelezen, begon ik halverwege het boek te vermoeden dat zij met dit boek een van die grote reisliteratuur-auteurs heeft willen benaderen. En inderdaad: Patrick Leigh Fermor wordt genoemd als grote inspiratiebron. Waarmee Lommen dus veel meer een reisboek heeft willen schrijven dan een wijnboek. Debuut Druiven en Droesem is het debuut van Lommen. Zij werd door de uitgever gevraagd haar passie voor Griekenland en Griekse wijnen in boekvorm te gieten. Die passie had zij al geuit op haar weblog Ander Griekenland en in diverse andere media. In de afgelopen twintig jaar trok Lommen jaar in jaar uit naar het land waar ze haar hart aan had verpand, en leerde het kennen zoals geen toerist op de eilanden het ooit zal doen. De eerste jaren was het de liefde die haar naar het zuiden dreef; toen die overging, bleef de passie voor het land en de bewoners, de geschiedenis en de cultuur. Zij leerde Grieks, las alles wat los en vast zat over het land en leerde na retsina ook nieuwe, moderne wijnen kennen. Haar ontdekking van de Griekse wijnwereld kwam op het juiste moment: al enige decennia lang is ook in Griekenland een moderniseringsslag gaande, waarbij in Frankrijk opgeleide, vaak jonge wijnmakers een grote rol spelen. Griekenland produceert dan ook niet alleen meer goedkope en zoete bulkwijnen, maar vaker moderne en kwalitatieve tafelwijnen in fles. (Dat neemt niet weg dat er ook nog liter en liters wijnmeuk-oude-stijl op de markt komen, zoals Lommen ervoer. Zelf maakt ik kennis met die wijn-oude stijl op Korfoe in 2010!) Twaalf streken Druiven en Droesem is ingedeeld in twaalf hoofdstukken die ieder een streek behandelen. Van Macedonië in het noorden tot Kreta in de Egeïsche Zee en van de Ionische eilanden ten zuiden van Italië tot Thracië, tegen de Turkse grens. In ieder hoofdstuk beschrijft Lommen haar reizen: te voet, met de auto of met openbaar vervoer. In sommige gebieden maakte ze lange zwerftochten door de bergen, in Athene stapt ze op de fiets naar de buitenwijken en naar de eilanden gaat ze uiteraard per boot. De wijnen van zo'n gebied komen ruim aan bod, soms wat diepgaander dan anders. Lommen is geen wijnschrijver, en kenners zullen af en toe wel iets meer willen weten over de gedronken of geproefde wijnen. De bezoekjes aan wijnbedrijven zijn vaker toeristisch dan inhoudelijk, ook veroorzaakt door de soms beperkte voorbereiding en het feit dat er zelden een afspraak met de wijnmakers wordt gemaakt. De reisverslagen en historische inzichten maken echter veel goed. Veel van wat er nu in Griekenland gebeurt komt door Lommen's verhalen bedoeld of onbedoeld in een perspectief te staan, wat een ander plusppunt van het boek is. Een paar kritische opmerkingen Fouten zitten er ook in het boek, zoals het gebruik van het woord vinologie - een typisch Nederlandse vinding - waar oenologie wordt bedoeld. Ook spreken we in Nederland van biologische landbouw, niet van organische. Repage als term bij de champagneproductie ken ik niet, remuage wel. Maar dat is gezeur van een vinologe (geen oenologe ;-) ), en zal de liefhebber niet weerhouden van het boek te genieten. Om te eindigen met nog een paar positieve punten: heerlijk dat er een trefwoordenregister in het boek zit, een literatuurlijst en een lijst van wijnmakers. Zelf een lijst met importeurs van Griekse wijnen in Nederland is voorhanden! Het wordt hoogste tijd om weer eens bij Aridjis of Grieksewijnen langs te gaan... Frederiek Lommen, Druiven en Droesem - een reis langs de Griekse wijngaarden, uitgeverij Tipi, 2011, prijs 22,95 euro Wist je dat in de WijnWebWinkelgids wijnen van Grieksewijnen opgenomen waren? Mijn favoriet? Malagousia van Domaine Gerovassiliou bijvoorbeeld. Een druivenras om in de gaten te houden!

De wijnen van Korfoe Frederiek Lommen schreef een reisboek over Griekenland en haar wijnen. BN-er en wijnliefhebber Filemon Wesselink vindt dat ze in Druiven en Droesem, een reis langs Griekse wijngaarden ‘uiterst gepassioneerd over Griekenland en haar wijnen vertelt’. En wijnkenner Harold Hamersma schreef: ‘een charmant boek, omdat Lommen niet alleen over wijn bericht, maar ook verslag doet van haar wandeltochten en bezoeken aan de grote steden. Bovendien levert het een aardig inzicht op wat betreft het huidige economische en politieke reilen en zeilen van het land. ’ -Je bent in alle provincies van Griekenland geweest, bezocht tientallen wijngaarden en proefde honderden wijnen. Wat valt op aan de wijncultuur van Griekenland? De enorme diversiteit. In Griekenland bestaan er meer dan 300 druivensoorten. Daarnaast worden de laatste jaren steeds meer internationale rassen aangeplant. In combinatie met de grote verschillen in klimaat en terroir, levert dit een breed assortiment compleet verschillende wijnen op. Dé Griekse wijn bestaat eigenlijk niet. -Waarom zijn Griekse wijnen relatief duur? De kwaliteitswijnen uit Griekenland worden vaak door kleinschalige wijnhuizen geproduceerd, in een niet al te grote oplage. Alleen bulkwijn kan voor een lage prijs op de markt worden gebracht. Wie kwaliteit wil, moet iets meer betalen. Dat geldt in feite voor ieder herkomstland. -Welke band heb je met Korfoe? Een paar jaar geleden bezocht ik Korfoe voor het eerst. Ik was verrast door de interessante culturele mix tussen het Griekse en het Italiaanse. Vier eeuwen lang zijn de inwoners onderdanen van het Italiaanse rijk geweest, en niet van het Ottomaanse, zoals het grootste deel van Griekenland. Dat is zichtbaar in het landschap, in de architectuur, in de keuken en zelfs in de wijnen. -Welke wijnen van Korfoe zijn de moeite waard? De twee belangrijkste wijnproducenten van dit moment zijn de wijnhuizen van de familie Livadiotis, sinds 1989 gevestigd in de zuidwestelijk gelegen Halikouna-baai, en Theotóky, dat al meer dan 150 jaar bestaat. De wijnen van beide huizen zijn absoluut de moeite waard. - Heb je nog andere tips voor Korfoe? Mijn favoriete stekjes zijn resort Pelecas Country Club waar ik deze zomer opnieuw logeer en het dorp Pelekas. Verder het restaurant van de Corfu Sailing Club bij de jachthaven Mandraki in het Fortezza Vecchia en het bergdorp Doukades. Tenslotte raad ik iedereen de boeken aan van de gebroeders Durrell! Zij woonden in de jaren ’30 op Korfoe. Lawrence Durrell schreef het bekende Prospero’s Cell. Zijn broer Gerald, later directeur van een dierentuin, schreef drie boeken over het leven op Korfoe.