Fresco Sam-Sin

Bijna iedereen is het er wel over eens dat het behoud van biodiversiteit belangrijk is. En dus zorgen we ervoor dat de korenwolf niet uit Limburg verdwijnt, desnoods met een speciaal internationaal gecoördineerd fokprogramma. Voor het behoud van talen en culturen, en de kennis daarvan, wordt in het algemeen minder gedaan, terwijl het toch niet moeilijk is in te zien dat dat voor de mensheid even belangrijk is, of nog belangrijker. Het Mantsjoe en de Mantsjoe cultuur behoren beslist tot de bedreigde soorten. In het huidige China wordt de eigenheid van de geschiedenis van de Mantsjoes weggemoffeld door de officiële doctrine dat Mantsjoerije altijd een integraal onderdeel van China is geweest. De Mantsjoe minderheid kent de taal nauwelijks meer en is zijn identiteit aan het verliezen. Daardoor dreigen we te vergeten welke rol de Mantsjoes en hun voorzaten hebben gespeeld in de geschiedenis, ook de wereldgeschiedenis, en hebben nauwelijks of geen besef wat de Mantsjoe cultuur inhield. Debtelin is een enthousiaste poging om daar verandering in te brengen door onze kennis van de Mantsjoes te vergroten en zo ook indirect het leren van de taal te stimuleren. Het eerste nummer slaagt daar uitstekend in. De bijdragen zijn van een grote verscheidenheid, met een religieuze bede, aandoenlijke persoonlijke brieven van een keizer aan zijn grootmoeder, een verslag van een reis waarop de Vlaamse priester Verbiest de keizer begeleidde (vertaald uit het Latijn!), en een dagboek bijgehouden tijdens een langdurige veldtocht vol dramatische gebeurtenissen (zoals een aanval van rebellen met alles op hun weg verpletterende olifanten) en vreselijke ontberingen. Een stuk over de zogenaamde Kangxi-atlas is interessant vanwege de samenwerking die eraan ten grondslag lag van de Franse Académie des sciences, Franse Jezuïeten in Beijing, en de Kangxi-keizer, een mooi voorbeeld van globaliserende tendensen van voor de twintigste eeuw. Het “Lied van ons land” van de Sibe-Mantsjoes beschrijft een achttiende-eeuwse gedwongen verhuizing naar een verre onbekende streek, die in veel opzichten herinnert aan de deportatie door Stalin naar Kazachstan en Oezbekistan van de Koreanen die in de Maritieme Provincie van de Sovjet-Unie woonden en evenveel slachtoffers eiste. Debtelin I wordt afgesloten met gedichten uitgewisseld tussen twee vrienden die elkaar op een missie naar de grens ontmoetten. En passant verschaft de collectie ook nog een alternatief perspectief op de geschiedenis van China, waar de Mantsjoes in 1644 de macht hadden gegrepen, en nog opmerkelijker, veel langer dan de Mongolen die eerder hetzelfde hadden gedaan, zich staande wisten te houden tot het begin van de twintigste eeuw (al ging dat zoals de beschrijving van de veldtocht in Debtelin duidelijk maakt niet altijd zonder slag of stoot). Kortom, dit eerste nummer doet uitkijken naar Deel II. ​Boudewijn Walraven ​​​​Visiting Distinguished Professor, Sunggyungwan University ​​​​Professor emeritus, Universiteit Leiden

Een parel, klein en kostbaar. Fresco Sam-Sin vertaalt er lustig op los, van sjamanenlied en keizerlijk gedicht naar moderne Mantsjoe poëzie. Onderweg krijgen we fascinerende inkijkjes in de geschiedenis, maar de belangrijkste boodschap is duidelijk: Mantsjoe poëzie is prachtig. En het is niet Chinees.