Herman Vuijsje

Wie dit boek uit heeft, voelt een onhoudbare drang om op Google naar The Wall te zoeken

Plannenmakers in oorlogstijd is een relatiegeschenk en dus niet in de handel te krijgen. Dat is jammer, want dit bescheiden boekje, uitgegeven bij gelegenheid van de verhuizing van de ruimtelijke ordening naar het nieuwe ministerie van Infrastructuur en Milieu, is alleszins de moeite waard. Hans van Dam werkt aan een omvattende studie naar de Nederlandse ruimtelijke ordening tijdens de Tweede Wereldoorlog. Dit fraai uitgevoerde werkje, samen met de socioloog Herman Vuijsje geschreven, is daarvan een veelbelovende voorproef. De Rijksdienst voor het Nationale Plan (RNP) - directe voorzaat van de Rijksplanologische Dienst - ging midden in de oorlog, in 1941, van start. Van Dam en Vuijsje lepelen de ene na de andere ongemakkelijke geschiedenis op. Over de nauwe verwantschap tussen de ruimtelijke ordening en de Raumordnung die helemaal in het teken stond van de Duitse Lebensraum. Over de omstreden RNP-president K.J. Frederiks, bekend van het ook al omstreden college van secretarissen-generaal, die mooie betrekkingen onderhield met de Duitsers. En over de aftakking van de spoorlijn langs het Drentse Beilen richting het kamp Westerbork, waartegen de Rijksdienst voor het Nationale Plan meende geen bezwaar te hoeven maken. Veel stelde het allemaal niet voor, in dat Haagse kantoor van 25 man. Het meest in het oog springt de grote verwantschap van het planmatig denken, voor, tijdens en na de oorlog. De grote zorg was en bleef de Nederlandse overbevolking. Grote brokken waren er nog niet gemaakt. Maar als de bevrijding langer was uitgebleven 'was het voor de RNP andere koek geworden dan filosoferen over een Nationaal Plan dat misschien ooit eens zou worden uitgevoerd'.

[...] zeer leesbare reportage, een fraai portret van twee generaties. Het graaft tegelijk dieper en is een heldere sociologische en psychologische analyse, zonder cijfers of tabellen. Groen en Vuijsje schetsen dit emotionele mijnenveld zeer herkenbaar, met warmte, humor én verstand. (****)

Vul hier uw nieuwe recensietekst in.In opdracht van Podium voor Architectuur Haarlemmermeer en Sifon ging journalist en wandelaar Herman Vuijsje (onder andere NRC) op pad met zijn vaste fotografe Marian van de Veen-van Rijk. Hij liep in een week tijd de hele Ringvaart om. Een dijk van 6.4 kilometer rond de ingepolderde Haarlemmermeer, 'een topstuk van ingetogen pronk' in zijn eigen woorden. Een afwisselende wandeling langs kleine dorpjes, uitgestrekte polders, het museumgemaal Cruquius, maar ook langs het vliegtuiggeweld van Schiphol en verrommelde rafelranden van Amsterdam en de bedrijventerreinen van Hoofddorp. Vuijsje spreekt met bewoners en schetst de achtergronden met veel kennis van zaken. Over de inpoldering, het uitdijende Hoofddorp, het verschil tussen het leven op het nieuwe en het oude land, het grondgebruik en de gelukkige streep door een ambitieus vinex-plan. Helaas zijn de meeste foto's zo klein afgedrukt dat hun zeggingskracht verloren gaat. Verder een mooi portret van een stukje Nederland dat (onterecht) nogal eens over het hoofd gezien wordt als toeristische bestemming.