Hilma Bruinsma

Trix Broekmans, journalist/columnist over Keerkring of rondwaren in tijd: dit is geen licht verteerbare chicklit, het is geen makkelijk boek, het is ook geen overwegend vrolijk boek, het is in wezen een wedstrijdverslag! Een zoektocht, daar gaat het om. Een verslag van een zoektocht naar authentieke, onopgesmukte emoties, een heel mooi en heftig gevecht tussen ratio en gevoel, tussen hoofd en hart, op zoek naar echtheid. Iedere steen die de schrijver tegenkomt moet omgekeerd, zij stelt vragen over alles, neemt alles onder de loep en onderwerpt ook zichzelf aan een meedogenloos vragenvuur, waarbij zij zichzelf niet spaart. De afwisseling met de mooiste passages, waar zij met de elementen en zichzelf in dialoog is, waar eenheid met en respect voor de natuur zo goed beschreven zijn, dat het is alsof je zelf daar loopt, de rivier ruikt, regen en wind voelt. En weer terug naar fragmenten van vroeger, over de jeugd, het leven in het grote gezin in dat grote huis naast de kerk. De climax van deze beschrijvingen, haast te mooi, de bijna filmische scène, is de omschrijving van het overlijden van haar vader, ik krijg er kippenvel van. Het is een reis van emoties en gedachten, Waarbij alles associatief, zonder terughoudendheid, wordt beschreven en de lezer in hart, hoofd en ziel van de schrijver kan meekijken. Soms van een schokkende openhartigheid, zó dat het dicht bij de lezer komt. Dat moet je durven. Ik heb de rit mee gemaakt en ik zeg fasten your seatbelt, it is going to be a bumpy ride! En waar kom je uit, bij een happy eind waarbij de schrijver gelouterd terugblikt op al het geschrevene en weet, het is allemaal niet volmaakt en heeft daar vrede mee. Ik heb genoten van de rit en kijk uit naar de volgende!

Een spiegel in de tijd, noemt Kees Hocque (bijna 70) zijn verzameling verhalen over opgroeien in de jaren vijftig­zestig in Gorcum. Als geboren en getogen Gorcummer heeft hij samen met Hilma Bruinsma zijn jeugdherinneringen opgeschreven in ‘Tijd Terug, verhalen over opgroeien in de Jaren 50-60’. Het resultaat is een prachtig historisch document dat van begin tot eind blijft boeien. Dankzij de vlotte schrijfstijl en oprechte toon wordt de lezer vanaf de eerste bladzijde de wereld van Kees ingetrokken. Op de voorkant staat de peuter Kees met een blikken scooter. Die scooter had de huis­aan­huis fotograaf meegenomen. Die kwam bij de mensen aan de deur om foto’s te maken. Ook iets dat in deze tijd niet meer voorkomt, aldus Kees. “Kees is een rasverteller”, aldus Hilma. Zijn verhalen hebben een mooie opbouw met prachtige anekdote. Al eerder verscheen van Kees ‘Het Alternatief boek’ over de jaren 70, dat in 2014 nieuw leven ingeblazen kreeg tijdens zijn boekpresentatie in boekhandel Cursief. ”Kees en ik hebben elkaar in Cursief ontmoet. Kees bleek nog veel meer verhalen te hebben geschreven, alleen hadden deze de tand des tijd nauwelijks doorstaan, ze waren door elkaar gehusseld, hadden kop noch staart en zaten vol koffievlekken. We besloten er samen iets van te maken. Kees vertelt en ik schrijf. We hebben ervoor gekozen om niet alleen Kees zijn verhaal te vertellen maar ook naar de plekken van zijn jeugd tot aan de jaren 70 te gaan. Kees leest zijn verhaal voor en er ontstaan gesprekken omheen en zo komen er ook emoties bij, wat betekenen de verhalen voor Kees? Het boek krijgt hierdoor een extra laag. In het boek staan veel foto’s van toen en nu en krantenknipsels uit die tijd. Het was een enorme zoektocht, aldus Kees. Ik heb zoveel tijd in het Digitale krantenarchief - Regionale Archief Gorinchem doorgebracht dat ik mijn matras wel had kunnen meenemen. De vele foto’s verlevendigen de tekst en geven een goede indruk van hoe het was. Zo vertelt Kees over het ziekenhuis in de Haarstraat (nu Lindenborg), waar hij in 1948 geboren werd. De gevel van de Lindenborg is nog steeds hetzelfde. Vanuit daar gingen we naar het Leeuwenhofje, want mijn ouders hadden geen eigen huis. Opa en oma in het achterkamertje, wij de voorkamer. Ja, voegt Hilma toe, inwonen bij je ouders is zo’n typisch voorbeeld in het tijdsbeeld dat voor een hele generatie herkenbaar is, ook buiten Gorcum. Dat gaat voor veel aspecten op die in de verhalen voorkomen. De verhalen over de bouw van de Torenflat, gasmuntjes halen bij de gasfabriek, de mooiste zeepkist, dansschool de Swart voeren de lezer terug in de tijd. ’Tijd terug’ is niet alleen een spiegel van plekken van toen en nu maar laat ook zien dat de gebeurtenissen van je jeugd weerspiegelen in je huidige leven, ze bepalen mee hoe en wie je nu bent. Door Marjan Visser