Ingrid ter Koele

Mijn collega's en ik houden ons al een tijdje bezig met het 'speelplaatsvraagstuk'. We hebben een gigantisch groot schoolplein, weliswaar helemaal bestraat (op een enkele boom na) maar dat mag de pret niet drukken ;-) Ruimte genoeg dus voor allerlei activiteiten! Zo vermaken we ons met een fles badschuim op een raam, blazen we bellen, maken we reuzenspinnenwebben en hijsen we emmers omhoog aan een boomtak. Toch ben ik altijd op zoek naar interessante en vooral goedkope aanvullingen voor het buitenspel. Met deze prachtige map heeft Greet Caminada jaren geleden al een juweeltje afgeleverd en dankzij Marja van Delden is hij in september 2012 opnieuw uitgebracht. Hoera voor deze dames! De map zelf heeft een gezellige Boer Zoekt Vrouw - uitstraling en als je hem openslaat lacht een bloemetje je tegemoet. Sorry, mannelijke collega's, dit moest even :-) De map is ingedeeld in een aantal hoofdstukken, die met tabbladen van elkaar gescheiden zijn: (kosteloze) materialen, het benutten van de ruimte, spelletjes, werken met thema's en uitstapjes in de omgeving van de school. Het laatste hoofdstuk geeft handreikingen voor de organisatie van het buitenspel. Hoe deel je de speelplaats het beste in, waar laat je de materialen? Greet Caminada heeft het allemaal voor ons uitgeknobbeld, je hoeft het alleen nog maar uit te voeren. Omdat het onbegonnen werk is om een samenvatting te schrijven van 138 buitenspelsuggesties geef ik jullie een inkijkje in elk hoofdstuk. Maar pas op: 'gewoon' buitenspelen bestaat straks niet meer. Je bent gewaarschuwd. Hoofdstuk 1: Materialen Kosteloze materialen - Kleuters maken hun eigen speelgoed - Voor een dubbeltje op de eerste rang Aan het begin van dit hoofdstuk vind je meteen een uitgebreide materialenlijst waarvan je buitenspeelhart sneller gaat kloppen. Plastic flessen, puddingkuipjes, blikken en oude pannen, je kunt het zo gek niet bedenken of de Buitenspeelmap heeft er activiteiten over. Bij elk materiaal worden spelsuggesties en variatiemogelijkheden gegeven, waardoor je aan de onderwijsbehoeften van vrijwel alle kinderen tegemoet kunt komen. Ik beschouw mezelf als redelijk ervaringsdeskundig in het gebruik van kosteloos materiaal, maar ik moet bekennen dat ik bij het lezen van dit hoofdstuk meerdere malen dacht: 'Wat!? Waarom heb ik dat zelf nooit bedacht!' Of, zoals mijn collega Sep altijd zegt: 'Bril-jant!' :-) Hoofdstuk 2: Buiten goed benut Lijnen op de speelplaats - Natuurideeën - In de weer met het weer - Belangstellingshoek Lijnen. Elke speelplaats heeft ze, ofwel geschilderd ofwel tussen de tegels. Lijnen kunnen een grens aangeven (achter de lijn mag je niet getikt worden) of ze kunnen plaatsen verbeelden (de blauwe lijn is het water, binnen het vierkant is een huisje). Je kunt ze ook met stoepkrijt aanbrengen. Stoepkrijt is sowieso handig om te hebben, want al die spelletjes die in deze map staan (zoals de zeven, ja, zéven! verschillende hinkelbanen) wil je natuurlijk uitproberen en met het krijt kun je allerlei parcoursen en spelvelden uitzetten. Behalve uitgebreide beschrijvingen van wat je met lijnen kunt doen staan er ook duidelijke tekeningen en schema's bij die je zo over kunt tekenen. Dit hoofdstuk gaat ook dieper in op mijn eigen stokpaardje: natuur. Ook zonder groen schoolplein kun je behoorlijk wat van deze suggesties gebruiken. Het weer is altijd aanwezig en een dankbare bron van spelplezier! Hoofdstuk 3: Spelletjes (ingedeeld in verschillende spelsoorten) Voor wie het eeuwige Schipper Mag Ik Overvaren een beetje beu is: zoek niet verder. Zangspelletjes, balspellen, spellen met water (hoera!), je vindt ze in de map. Ook in dit hoofdstuk staat een verzamellijst zodat je snel kunt zoeken. Wat ik ook leuk vind is het overzicht van aftelversjes. Heerlijk retro, Iene Miene Mutte. Kleuters zijn er gek op. Hoofdstuk 4: Werken met thema's Ridders - Piraten - Circus - Vogels - Indianen (en nog een aantal meer) Iedere leerkracht werkt met thema's. Maar wist je dat die thema's buiten verder uitgespeeld kunnen worden? De Buitenspeelmap geeft activiteiten rondom de bovengenoemde thema's en daarmee krijg je flink wat inspiratie om je eigen thema's ook mee naar buiten te nemen. Je leert in elk geval anders kijken naar de materialen die je binnen je klas gebruikt. Waarom zou je het niet mee naar buiten nemen? Ik heb het dan natuurlijk niet over dure spullen met kleine onderdelen, maar veel dingen die ik in de klas heb liggen doen het prima als buitenmateriaal. Mijn wasmachinelekbak bijvoorbeeld is al gebruikt om bellen in te blazen, als moddertafel en als verzamelbak. Met Sinterklaas verstopten we pakjes op het schoolplein, in Wouter Kabouter zochten we sporen in het zand...mogelijkheden te over. Hoofdstuk 5: Uitstapjes in de omgeving van de school Dit is een kort hoofdstuk dat naar mijn idee vooral zorgt voor het 'op een andere manier kijken' naar je schoolomgeving. Bijna elke wijk is geschikt voor een mini-excursie. Ik ga zelf ook regelmatig met mijn groep de buurt in en we maken van alles mee. Is er een bouwplaats in de buurt? Er op af! Heeft er iemand een mooie tuin met veel bloemen en planten? Fototoestel mee en we zijn op weg! De Buitenspeelmap zet voor je op een rijtje waarop je moet letten als je een kleine excursie maakt en wat belangrijk is in de voorbereiding. Hoofdstuk 6: Een goed verloop van het buitenspel Dit is een praktisch gedeelte dat dieper ingaat op de organisatie. Hoe regel je het buitenspel zo dat het rust geeft en je er energie van krijgt? Welke knelpunten kun je verwachten en hoe los je die op? Hoe ruim je de materialen op en waar laat je ze? Ook de kinderen die extra aandacht nodig hebben, of dat nu om angstige, drukke of motorisch onhandige kinderen gaat, worden in de Buitenspeelmap niet vergeten. En om het feest compleet te maken staat op de allerlaatste bladzijde een lijstje met nuttige websites en boeken die je kunt gebruiken om je nog verder te verdiepen in de wondere wereld die buitenspelen heet. (Mijn weblog staat er helaas niet bij maar dat is vast een foutje ;-)) De Buitenspeelmap is een aanrader voor elke school. Hij kost 109 euro, maar dat is een schijntje als je bedenkt hoeveel geld je uitspaart als je geen duur buitenspeelmateriaal meer hoeft te kopen. Je (en met 'je' bedoel ik je school) kunt hem hier bestellen. Doen hoor, het is een aanrader! Marja van Delden, de initiator van de heruitgave van deze map, zet zich in om leerkrachten en kinderen meer plezier te geven tijdens het buitenspelen. Ze geeft met haar coaching- en adviesbureau Kommee workshops over rijk buitenspel. Op het congres 'Leve Het Jonge Kind' gaf zij de workshop 'De mooiste spel-ideeen liggen in de container'. Maar ook voor inspiratiesessie over onderwerpen als 'Groen doet goed', 'Jouw rol, buiten op het plein, doet er toe!', 'Buitenspelen en Meervoudige Intelligentie','Ook Bram met autisme doet mee' en 'Rekenen op de speelplaats' kun je bij Kommee terecht. Zoekt je school nog een kundige inspirator om het buitenspelen nieuw leven in te blazen? Neem dan eens een kijkje op Kommee.com!