J. Blom

Nooit meer naar huis. Onder deze titel schreef John Blom (Amsterdam, 1930) een uiterst leesbaar boek over zijn leven voor, tijdens en na de Tweede Wereldoorlog. Blom overleefde als enige van het Joodse gezin de oorlog. Maar zijn oorlogservaringen lieten lange tijd pijnlijke sporen na. Zijn korte verblijf in de Hollandse Schouwburg in Amsterdam, een verzamelplaats voor gedeporteerde Joden, was een soort scharnierpunt in die oorlogservaringen. Bep Koster (Rotterdam, 1933), voorzitter van de Joodse Gemeente Groningen, verbleef ook in de Schuwburg, zij het wat langer. Koster las onlangs het boek van Blom en raakte er diep van onder de indruk. (.....) Bep Koster over Nooit meer naar huis: "In het verleden las ik over de oorlog wel eens historische boeken. Maar die zeiden met niet zoveel: ik had het immers allemaal zelf meegemaakt. Dit boek is heel anders. Het beschrijft ongekunsteld en recht uit het hart precies de sfeer tijdens en na de oorlog zoals ik die ook als kind van ongeveer dezelfde leeftijd ervaren heb. Het beschrijft sober en duidelijk het teruggetrokken, eenzame leven van ons - kinderen in de onderduik - in de oorlog: het jezelf wegcijferen, aanpassen en onzichtbaar blijven. Het boek heeft me geëmotioneerd omdat ik deze gevoelens zelf nooit zo onder woorden heb kunnen brengen." "Het verschil tussen de beleving van Blom en die van mij is dat hij na de oorlog - ogenschijnlijk - veel meer met zichzelf in de knoop heeft gezeten dan ik. Ik heb mijn negatieve ervaringen wellicht beter kunnen rationaliseren. Bovendien had ik door de zorg om mijn moeder en later voor mijn gezin nauwelijks de tijd om aan eventuele problemen toe te komen."