J. Lennarts

Zaterdag 10 november 2007 - OVERLANGEL - De troika van markt, burger en consument dwingt de boer, ook in Brabant, steeds meer met de rug tegen de muur, constateert journalist Hans Horsten. Maar van een geknakte beroepsgroep heeft hij niets gemerkt. "Ik vind dat de agrarische stand er inventief mee om gaat. Het is daarbij wel net als in een voetbalelftal: je hebt aanvallers en verdedigers.". Met acht Brabantse boeren liepen Horsten en fotograaf Joep Lennarts de afgelopen jaren regelmatig door de stallen, de kassen of over het land. Het gisteren verschenen boek 'Het gedroomde Brabant' is er de weerslag van. Pluimveehouder Herbert Vos uit Overlangel is een van die acht. "Ik wás een aanvaller", zegt hij. "Nu word ik wat rustiger." Vos was zijn tijd vooruit toen hij een systeem aanschafte dat de mest van zijn kippen droogt. Dat legde hem geen windeieren: afzet van de mestkorrels is gegarandeerd, transportkosten laag. Maar of hij opnieuw veel geld in zijn bedrijf gaat steken, daarover is zijn twijfel groot. In 2012 moeten volgens Europese regels verrijkte kooien voor leghennen worden ingevoerd, een diervriendelijker huisvestingssysteem dan de huidige legbatterij. "Op zich een goede zaak", vindt Vos. "Maar wat me tegen staat is dat ik word gedwongen te investeren op een moment dat ik er nog niet aan toe ben. Ik heb in 1999 nog flink verbouwd, en het was mijn bedoeling dat in twintig jaar terug te verdienen. Om me nu weer verder in de schulden te steken..." Dergelijke dilemma's trof Hans Horsten bij bijna alle boeren aan. In vijf van de acht gevallen (ook bij Vos) staat er geen opvolger klaar. Dan nijpt de vraag: blijven meegaan in de dure productie voor de internationale markt, stoppen of omschakelen dan wel een nevenactiviteit zoeken? Dat laatste gebeurt volop. 'Boeren in een stadspark' luidt niet voor niets de ondertitel van het boek van Horsten en Lennarts. "De boer van nu heeft een ander beroep", zegt de schrijver. "Hij is óók recreatie- of horecaondernemer, of zijn vrouw doet die dingen er bij. Een van de mensen die ik interviewde zei het zo: vroeger draaide bij een boer alles om het product, nu om het landschap." Herbert Vos ziet het niet als een probleem. "Ik wil zelf flexibel kunnen zijn. Ik zit bij een club van zestig mensen die onder de naam Maasmeanders gebruik maken van de aantrekkingskracht van het polderlandschap. Mensen van elders komen hier hun geld opmaken. Daar moet je een paar euro uit zien te trekken. Iemand die daar geen gebruik van maakt, laat een kans liggen." Boerengolf, een maïsdoolhof waar jaarlijks drieduizend kinderen komen, een binnenspeeltuin. Naast de eieren heeft het echtpaar zijn stappen jaren geleden al gezet. "Of dat niet 'des boers' meer is? Het is wel des ondernemers." Vos heeft sowieso zelf al weinig met het romantische beeld van het boerenland, dat de stedeling tegen beter weten in nou juist wel najaagt. Daarbij niet gehinderd door kennis, zegt zijn vrouw Karin. "Laatst was hier een schoolklas uit Oss. Ik liet een maïskolf zien. Die kinderen wisten echt niet wat dat was."