Jan van Ingen Schenau

Kan dementie alleen een schrikbeeld zijn of mogen we - op basis van wetenschappelijk onderzoek en praktijkervaringen - ook gerechtvaardigde positieve verwachtingen hebben van de ouderdom van onszelf en van onze dierbaren? De auteur (arts en zestigplusser) publiceerde al in 1983 een boek over dementie en was daarna medeoprichter en -redacteur van het tijdschrift Denkbeeld. Terugkijkend op zijn verpleeghuiswerk geeft hij veel, uitstekend toegankelijke informatie over de verschillende vormen van dementie, wat bekend is over het ontstaan en hoe het zich kan ontwikkelen. Tevens schetst hij een realistisch beeld van verpleeghuizen, waar niemand heen wil, maar waar het vaak toch veel beter toeven is dan menigeen veronderstelt. De medische dementiekennis anno 2011 komt aan bod, en er zijn leefstijltips voor zestigplussers. Hij zegt ook: als er dementie komt, dan hoeft er heus niet alleen somberheid troef te zijn. Een klein deel van de ruim dertig hoofstukken is eerder gepubliceerd in Denkbeeld. Een zinnig boek met grote actualiteitswaarde.

De auteur, zelf als medicus werkzaam in de ouderenzorg, geeft beknopte antwoorden op medische vragen die met name ouderen stellen. De honderd vragen zijn gerangschikt rond verschillende organen, naast hoofdstukjes over onderwerpen als geneesmiddelen en medische onderzoeken. De uitgave gaat uit van een door de schrijver opgezette organisatie, Medisch60Plus, die zich ten doel stelt ouderen te `proto-professionaliseren', dat wil zeggen hen deskundig te maken op het terrein van de eigen gezondheid. Naast dit boek doet men dat ook middels een website. Het boek is wel systematisch opgezet, maar de inhoud is nogal wisselend van kwaliteit en opzet. Soms is het in de vorm van vraag en antwoord, soms is er casuïstiek en soms overgenomen teksten. Er wordt dan ook verwezen naar websites. De uileg is wel eenvoudig en begrijpelijk. Het boek richt zich op die groep ouderen die zijn informateie niet zoekt op internet. Goed voor een eerste oriëntatie.

Angst en depressie komen bij ouderen veel frequenter voor dan dementie, maar over het laatste wordt veel meer geschreven. In dit boek geeft de schrijver als (oudere) arts die in het verleden werkzaam was binnen de ouderenzorg, een overzicht. Hij is hoofdredacteur van het tijdschrift over angst en depressie Silhouet, nam het initiatief tot www.medisch60plus.nl en schreef vele boeken en artikelen over dementie, depressie, hartproblemen en geneesmiddelen bij ouderen. Dit boek berust onder andere op een gelijknamig symposium in 2004 en vele artikelen uit genoemd tijdschrift. Hij bespreekt het voorkomen van angst; de vele soorten; symptomen en behandelingen. Zijn boodschap is dat er te weinig aandacht voor dit onderwerp is en hij adviseert ouderen met angstklachten toch zeker hulp te gaan zoeken. De doelgroep zweeft tussen professionals en leken in. Voor de professional heeft het `Handboek ouderenpsychiatrie *2010) de voorkeur. Zoals vele van zijn publicaties is ook dit boek in eigen beheer uitgegeven. Het blijft een persoonlijk gekleurde visie, maar is zeker de moeite van het lezen waard.