Joris Baudoin

Er is in de media weinig ruimte voor boeken die in eigen beheer worden uitgegeven. Gevestigde uitgevers staan borg voor kwaliteit en bekende namen. Voor het boek Gootspoken van Joris Baudoin uit Heerewaarden mogen we een uitzondering maken want al snel wordt duidelijk dat Gootspoken niet zomaar een boek is. De eerste indruk van het grote formaat boek in chique uitvoering is een aangename. Je ziet al direct dat er aan vormgeving en opmaak grote aandacht is besteed. Je kunt je afvragen of er naast de grote hoeveelheid afbeeldingen nog ruimte is voor tekst. Dat is er zeker. Bij de, voornamelijk, foto's van allerlei beeldjes op huizen en schetsen van gootspoken staat steeds beschreven wat het beeldje voorstelt. Waarom het er is gemaakt, voor wie het is en hoe het tot stand gekomen is. Uitvoerig en afwisselend. De ene keer gaat het over de werkwijze, de beeldjes blijken te zijn gemaakt van terrazzobeton, de andere keer wordt wat meer ingegaan op de begeleidende schetsen. Eigenaren van de beeldjes komen aan het woord, zij vertellen hun beweegredenen. Een jongetje schrijft een gedichtje over de neushoorn of er komt een verklede loopgroep tijdens het carnaval voorbij; de Gootspoken. Uit de in chronologische volgorde gezette opsomming van de beeldjes, minimaal een bladzijde per stuk, maar meestal meer, blijkt het fenomeen gootspoken een succesverhaal te zijn van de maker, tevens schrijver van het boek: Joris Baudoin. Vanuit het epicentrum de binnenstad van Zaltbommel, waar een looproute langs de beeldjes is, hebben de gootspoken zich in twintig jaar verspreid tot over de landsgrenzen. Kaarten achterin het boek laten dat zien. Je kunt zien dat er lang en met plezier is gewerkt aan het boek. Er is zeer veel materiaal verzameld; foto's van de afgelopen twintig jaar. Maar ook van nu, na opsporing van de verdwenen gootspoken. De kaarten zijn ingekleurd en de straatnamen opnieuw getypt. De afbeeldingen uit het sprookje zijn geheel gefotoshopt. Zei u sprookje? Bij inzage blijkt het boek inderdaad in tweeen te zijn gedeeld. De eerste vijfenzeventig bladzijden van het 256 pagina s tellend boek behelst een sprookje. Dit gootsprookje, voor de helft geschreven door een kennis van de auteur, Mart Coesmans, begint langzaam en met veel dramatiek. Verschillende verhaallijnen maken dat er iets niet klopt in de chronologie. Dat kan ook niet want het ziet ernaar uit dat de gootspoken zichzelf hebben gecreëerd. Een wat-was-er-eerder-de-kip-of-het-ei-verhaal. Als de vaart erin komt en er ontstaat een verweving met de realiteit, gebeurtenissen rond de eeuwwisseling en met de bestaande gootspoken, dan is dat dilemma allang niet meer belangrijk. De conclusie is dat de gootspoken concreet geworden gedachten zijn in de dakgoten. Dat een van de ingredienten om spokensoep te maken gemalen schil van drakeneieren is, zou de oorzaak zijn dat er af en toe weleens iets vreemds gebeurt. Zo is bijvoorbeeld te zien dat een helikopterpiloot zodanig is geschrokken van een enorme vleermuis met twee koppen waardoor deze tegen een elektriciteitsmast aanvloog. De hele Bommelerwaard is toen drie dagen zonder stroom komen zitten. Een bijzonder en feestelijk boekwerk dat alleen al de moeite waard is de plaatjes erin te bekijken. Voor dit formaat boek heeft het een zeer schappelijke prijs van E 33,50.