Klaas Jansma

Het was op zijn verjaardag, 2 augustus 1911, toen schipper Sytze Jiskes Sytema voet aan boord zette van zijn nieuwe schip ‘ De Jonge Jan ’. Het skûtsje gebouwd onder leiding van meester bouwer Bouke Roorda van de ‘ Piipster werf ’ in Drachten zou een legende worden. Het verhaal van dit skûtsje en de mensen die er voor hun broodwinning op voeren en erop woonden is nu te boek gesteld. De 144 pagina’s tellende boek is samengesteld aan de hand van onderzoek en verslagen van Klaas Eildert Meeter en Hilda Talsma-Krottje. Laatst genoemde en Klaas Jansma hebben daarnaast gegevens verzameld aan de hand van interviews met ooggetuigen en betrokkenen. Het boek geeft niet alleen een schat aan informatie over de geschiedenis van het legendarische skûtsje, maar het geeft ook tal van smeuïge anekdotes en niet te vergeten tientallen mooie afbeeldingen en illustraties. Vooral de prachtige naïeve schilderijen die Hilda Talsma speciaal voor deze uitgave gemaakt heeft spreken tot de verbeelding. Hoe Sytze Poep aan zijn bijnaam kwam? Waarschijnlijk heeft hij die overgehouden aan een Duitser in het voorgeslacht, zulke seizoenarbeiders werden Poepen genoemd. ‘ Poep ’, uitgesproken met een langgerekte oe, is ook het alternatieve Friese woord voor meerkoet. Wie die zwarte vogels plat op het water ziet drijven, kan zich voorstellen dat die naam paste bij de kleine, wat voorover lopende Sytze met een, volgens latere getuigen, donker getint gezicht. Op het schitterende omslag van het boek met een foto van Sytze Poep Sytema en een afbeelding van de huidige Jonge Jan in al zijn glorie wordt de geschiedenis eer aan gedaan. Een kleurrijke historie, die verhaalt over een skûtsje dat tijdens de SKS-wedstrijden in 1953, toen er overigens maar vier deelnemers waren, vier van de vijf wedstrijden won. Tegenwoordig is Jelle Talsma eigenaar van het kampioensskûtsje dat tijdens de laatste Lemmer Ahoy wedstrijden, alle andere skûtsjes achter haar liet. Een waardig cadeau voor een skûtsje dat volgend jaar haar eeuwfeest viert en ook een eerbetoon aan al die mensen die op het skûtsje gevaren hebben en nog varen. Het boek is verschenen bij PENN-uitgevers.