Lia van Doorn

Veel boerendochters verkozen de afgelopen decennia een bestaan in de stad boven het leven op de boerderij. Over hun boerenafkomst hulden ze zich lange tijd in zwijgen. Want naast trots op hun afkomst, was er soms ook gêne voor het ´nest met een geurtje´. Aafke Boerhorst is Texelse aan de overkant. Ze bracht haar jeugd door op een koeien-en schapenboerderij op Texel. Op haar achttiende vertrok ze naar de vaste wal; zo ging dat met boerendochters die door wilden leren. Volgens haar zijn de boeren op Texel vrijer en minder aangepast dan boeren op het vasteland. Ook was haar vader anders dan de doorsnee boer: de man zat te lezen als de andere boeren allang naar bed waren. Aafke is een van de tien boerendochters die hun achtergrond als boerendochter beschreven in de bundel Van het erf af, de trek van boerendochters naar de stad en de honger naar landleven . Wie zijn zij eigenlijk, deze boerendochters? In hoeverre heeft hun jeugd op de boerderij deze vrouwen gevormd? Zijn ze nog steeds boerendochter of zijn ze import geworden? De vrouwen verhalen over het reilen en zeilen in het boerengezin. Hun biografieën schetsen niet alleen hun persoonlijke verhaal, maar geven ook een tijdsbeeld van het platteland in de jaren vijftig tot tachtig van de vorige eeuw. In de epiloog wordt geconstateerd dat dé boerendochter niet bestaat. Ook zijn er verschillen tussen dochters die afkomstig zijn van een voorname herenboerderij en vrouwen die opgroeiden op een kleine boerderij met arme grond of gehuurd land. De overeenkomstige kenmerken zijn groter: deze vrouwen staan vaak ten dienste van anderen en werken graag in of vanuit een collectief. Het zijn harde werkers, ze hebben een groot verantwoordelijkheidsgevoel en zijn niet bang zijn om initiatief te nemen. In de gezamenlijke zoektocht naar hoe deze vrouwen als kind en opgroeiend meisje waren vonden allen iets terug van de oude (gast) vrijheid en oude waarden van het boerenleven van hun jeugd. Aafke gaat nog steeds iedere maand een weekend naar Texel. `Ik ben een stadsmens geworden, maar ik zou niet zonder de natuur kunnen, want ik ben nog steeds een kind van het eiland. Het kneuterige van vroeger is bijna verdwenen, de boerenbedrijven van toen zijn grootschalige bedrijven geworden. Alleen de duinen en de zee, die zijn hetzelfde gebleven!´. De bundel ´Van het erf af´ biedt een bijzondere kijk op hoe boerendochters hun afkomst ervaren en geeft door de persoonlijke verhalen inzicht in de vele veranderingen die zich op het platteland hebben voorgedaan.