Martha van Nederpelt

Martha van Nederpelt bundelt haar soeprecepten WOENSDAG 2 NOVEMBER 2016 Bloemendaal Martha van Nederpelt presenteert deze maand haar kookboek: ’Soep het jaar rond’. Inderdaad, het zoveelste op de toch al overvolle kookboekenmarkt. Met opzet heeft ze het niet op de geijkte manier gedaan. In plaats van foto’s van gerechten heeft ze het boek geïllustreerd met closeups van allerlei soorten groente. ,,Mensen moeten weer dichter bij hun voedsel komen, ze moeten de schoonheid ervan zien. Een stapel schorseneren bijvoorbeeld. Net een winterlandschap.’’ Martha heeft wat met het oudste gerecht ter wereld: soep. Als ze praat over ingrediënten en smaak, lijkt ze een vinoloog die het heeft over druivenrassen, bouquet en afdronk. In Haarlem en omgeving heeft ze naam gemaakt met de verkoop van eigengemaakte biologische soepen. ’Martha’s soepen’ heette haar bedrijf, dat aan zijn eigen succes ten onder is gegaan. ,,Op een gegeven moment werd de omzet zo groot, dat ik de soepen in een pot of een zak moest gaan verpakken. Daar had ik geen zin in. Als je soep steriliseert, is ze honderd jaar houdbaar, maar de gelaagdheid in smaken verdwijnt. Dan is er weinig meer aan en wordt het een globaal smakende brij zonder finesses.’’ De Zandhaas Om trouw te kunnen blijven aan haar uitgangspunten begon ze een nieuwe onderneming: Martha Kookt Lokaal. Nu verhuurt ze zich als kokkin aan grote groepen. Maar zo gemakkelijk kwam ze niet van haar oude bedrijfje af. Haar vaste afnemers misten de ambachtelijke soepen die verkrijgbaar waren in molen De Zandhaas en verschillende patissiers en lunchrooms in Haarlem en Amsterdam. ,,Heel vaak kreeg ik te horen, heb je voor mij nog het recept van die-en-die soep?’’ Ze besloot de recepten te bundelen, een selectie van 52 soepen, dus voor elke week van het jaar één. Steeds gemaakt van ingrediënten die in het seizoen zijn en dus volop verkrijgbaar. Elk recept is bovendien voorzien van een toelichtende tekst, want behalve van het bereiden van eten houdt Martha ook van praten erover. Bij haar rode linzensoep, bijvoorbeeld, verwijst ze naar het verhaal in het boek Genesis over de gebroeders Jakob en Ezau, waarin de oudste zijn eerstgeboorterecht verkwanselt voor een kom linzensoep. Geheim Het geheim van een goede soep is de bouillon. ,,Als je zelf een groente- of vleesbouillon trekt, krijg je een hoogwaardige soep. Natuurlijk kan het ook met een bouillonblokje, als je maar een biologisch blokje neemt, want er moet geen mononatriumglutamaat of ve-tsin in zitten. Op zich krijg je daar niks van, zegt het Voedingscentrum, maar ik houd er gewoon niet van. Het is een harde smaakversterker, het is niet verfijnd.’’ De plantaardige ingrediënten van een soep worden het beste eerst gepoft in de oven. ,,Ui, knoflook, wortel en pompoen in stukken snijden, olijfolie erover met zout en peper, oven op 180 graden zetten en poffen maar. Zo krijg je een intensere smaak. Ook kruiden en specerijen als karwij en kurkuma worden veel lekkerder als je ze eerst roostert.’’ Ook al eet Martha graag en vaak vegetarisch , ze is niet principieel gekant tegen het eten van vlees en vis. Het merendeel van de recepten in het boek is vegetarisch, al zitten er ook bij vlees- en vissoepen bij. Uiteraard moet ze ook hier niks weten van industriële kweek. ,,Het liefst eet ik vlees van Schotse Hooglanders die in de duinen hebben rondgelopen, de smaak daarvan is geweldig.’’ Lege maag Eten is zo veel méér dan een lege maag vullen, vindt Martha. Boodschappen doen - als het kan rechtstreeks bij de teler - en de bereiding van het gerecht - schillen, hakken, roosteren en pureren – zijn minstens zo leuk als het uiteindelijke consumeren. ,,Eten is omgeven met zoveel elementen, die doen allemaal mee in hoe je iets beleeft en proeft. Met al dat industriële voedsel raken we dat kwijt. Tegenwoordig moet je iets in een mum van tijd op tafel kunnen zetten en zo min mogelijk tijdkwijt zijn aan de bereiding.’’ Pruttelen Je zou bijna vergeten dat een mens gelukkig wordt als het huis zich vult met de geur van iets dat staat te pruttelen op het vuur. Soep leent zich daar bij uitstek voor. ,,Zelf als je niet kunt koken, krijg je dat voor elkaar.’’ ,,Soep is fantastisch, iedereen kan het maken. Bovendien is soep eten een geweldige manier om af te vallen. Het blijft langer in je maag zitten omdat het veel vocht bevat, waardoor het beter vult dan vast voedsel. Het schijnt dat de klep tussen je maag en je darmen zich na het eten van soep minder vaak opent dan na het eten van allerlei losse ingrediënten bij een diner. De maag blijft daardoor langer gevuld en de aanmaak van het hongerhormoon ghreline wordt vertraagd.’’ Martha presenteert haar boek zaterdag 12 november in de Haarlemse boekhandel De Vries, van 16.30 tot 17.30 uur. Uiteraard serveert ze dan soep: pompoensoep met witte-wijnrisotto, kaneel en blauwschimmelkaas.