Sandra Tukker

Dwaze vaders én moeders Door Rien Floris - 13-9-2014, 10:00 (Update 13-9-2014, 10:00) Ton Lankreijer. Foto Ella Tilgenkamp - Vrijdag was de dag van de scheiding. En was het ook nog eens 25 jaar geleden dat de Stichting Dwaze Vaders werd opgericht. De club van vaders (en ook moeders) die actie voeren omdat ze hun kinderen niet meer mogen zien van hun ex. Reden voor een feestje? Nee, maar wel voor een boek van Ton Lankreijer, dat maandag verschijnt. Tevens handleiding voor de scheiding. Jubilerende stichting staat stil bij kwart eeuw scheidingsleed Echtscheidingen zorgen dat het ergste in de mens naar boven komt. Blind reageren vrouwen én mannen vaak boos op alles van 'de ex'. ,,Weet je wat papa doet met kaarten van mama. Die scheurt papa doormidden.'' Rats, daar gaat de kaart van de moeder die na niet opgenomen telefoontjes en onbeantwoorde mail, uit pure wanhoop maar een kaartje stuurt om contact met haar kinderen te zoeken. Niet alleen ex-vrouwen zijn erg. Ook ex-mannen. Toen de dochter van deze kaarten verscheurende papa er voor koos om bij mama te wonen, vernielde hij haar lievelingsposters, verkocht de hond en gaf haar niet twee, maar één slipper mee. ,,Hoe symbolisch, dit leed.'' Het is één van de drama's die journalist Ton Lankreijer (61) uit 's Graveland beschrijft in zijn boek over een kwart eeuw Dwaze Vaders. Met het boek wil hij het clichébeeld doorbreken dat van Dwaze Vaders word geschetst. De gek, verkleed als Zorro op Paleis Soestdijk of een Spiderman in een hijskraan bij de Tower Bridge in Londen. Schreeuwend om aandacht en soms zo wanhopig dat ze hun kinderen ontvoeren. Dwaze vaders, maar ook moeders die hetzelfde lot ondergaan, advocaten en staatssecretaris Fred Teeven (Veiligheid en Justitie) komen aan bod. Er wordt een huiveringwekkend boekje open gedaan over de kinderbescherming door Liesbeth van den Dam. Een vrouw die veertig jaar kinderleed met zich meedraagt. Ton Lankreijer is geen onbeschreven blad als het om scheiden gaat. Hij is mediaman en werkt(e) als schrijvend journalist voor onder meer Trouw, NRC en het Belgische HUMO en eindredacteur/regisseur van het RTL-Nieuws en talloze andere tv-programma's. Tegenwoordig actief bij The Post Online als mediajournalist/columnist. Ton torst zijn eigen scheidingsleed sinds 1995 met zich mee. Maar hij heeft zijn dochters Akke en Renske altijd kunnen blijven zien. ,,Het huwelijk heeft me geen geluk gebracht. Bij de scheiding waren er wel wat strubbelingen, maar mijn positie is op geen enkele manier te vergelijken met die van de mensen die ik in het boek beschrijf, dat is een ware hel.'' Als radiopresentator ontmoette hij in 1992 dwaze vader van het eerste uur Leo Bevaart uit Bodegraven. Die zette een bord in de tuin dat zijn kinderen werden gehersenspoeld door zijn ex. ,,Je als dwaze vader manifesteren kan je zaak helpen. Maar mensen denken ook wel eens: 'daar heb je weer zo'n idioot'. Omdat ze het verhaal achter het drama niet kennen'', zegt Lankreijer. ,,Samen met zijn huidige vrouw Annemiek is Leo nu 25 jaar bezig. Als een soort Robin Hoods rukten ze uit als mensen in problemen kwamen en het niet meer zagen zitten. 35.000 telefoontjes in tien jaar. Met heel wat scheidingsleed tot mensen die suïcidaal zijn aan toe.'' Bril Vaders en moeders met de kolder in de kop omdat ze de kinderen niet meer mogen zien. ,,Het is soms bijna dierlijk gedrag.'' Maar ook vaders die worden mishandeld door hun vrouw. ,,Zoals Peter Prinsen die elke maand naar de opticien moest voor een nieuwe bril; omdat hij weer in elkaar was geslagen. Bij een biertje zouden jij en ik daar om lachen, maar het is gebeurd. Op een gegeven moment heeft hij zijn kinderen ontvoerd omdat hij dacht dat zijn vrouw naar Afrika zou gaan. Zijn zoontje meldde dat de verhuisdozen al klaar stonden en ze had iets met een Afrikaanse man. Hij besloot met zijn kinderen onder te duiken. Overigens zijn het vaker vrouwen die de kinderen ontvoeren dan mannen. Ontvoering geeft aan hoe wanhopig ze zijn.'' Handboek Aanleiding voor zijn boek is het 'jubileum' van de Dwaze Vaders. ,,Maar het is meer geworden. Een handboek voor de gescheiden man én vrouw. Tien procent van de donateurs van de dwaze vaders is vrouw. Vrouwen maken namelijk exact hetzelfde mee als de mannen. Het begint met een ex die niet reageert op telefoontjes of e-mail, de vakantieplanning wordt niet doorgeven tot pure bedreigingen en terreur.'' Ton signaleert een toename van het aantal vechtscheidingen. ,,Het probleem wordt erger en het wordt steeds grimmiger hoe mensen met elkaar omgaan.'' Maar in de rechtszaal profileren de scheidende papa's en mama's zich als de ideale vader en moeder. ,,Moeder schetst een ideaalbeeld over hoe goed ze met haar dochter omgaat en dat ze gisteren nog samen naar de sterren hebben gekeken. Ook vader toont zich er als de voorbeeldige vader waar zijn kind alles aan toevertrouwt.'' Dan begint de strijd. Vader vertelt aan de rechter dat hij zijn vrouw al een paar keer van de zelfmoord heeft gered. Dus onverantwoord om de kinderen aan haar toe te wijzen. De boze moeder beweert dan dat haar ex haar mishandelt en aan de kinderen zit.'' Vechtpartij ,,Het wordt een vechtpartij tussen volwassenen. Liesbeth van den Dam van de raad voor de Kinderbescherming heeft er wel duizend meegemaakt. De advocaten in het boek signaleren een standaard 'boodschappenlijstje' van moeders om de kinderen te veroveren: Hij betaalt niet meer, hij bedreigt me en hij zit aan de kinderen. En als vader van incest wordt beticht, dan gaat de boel meteen plat. Dan komt er een onderzoek en is de vader die voorzichtig contact opbouwde, weer mijlen ver weg. Liesbeth had soms binnen tien zaken drie echtscheidingen met jonge kinderen waarbij de moeders beweerden dat er sprake was van seksueel misbruik. Het lijkt wel een automatisme om dat bij de rechtbank te zeggen'', constateert Lankreijer. Na talloze scheidingsdossiers verbaast hij zich over de scheidende mensen. ,,Mannen en vrouwen die gewoon aardig lijken, ontaarden in narcisten. Het lijkt wel een persoonlijkheidsverandering. Allemaal met éen angst: ik verlies mijn kind. Al het kwaad dat in een persoon zit, wordt bij een scheiding uitvergroot. En bij de extreme gevallen loopt vaak een lijn naar hun eigen verstoorde jeugd.'' Omgang moet in strafrecht De politiek neemt volgens Ton Lankreijer de club van Dwaze Vaders niet serieus, terwijl ze een groot maatschappelijk probleem vertegenwoordigen. Per jaar wordt 9000 kinderen de omgang met hun vader ontzegd. Terecht of onterecht. ,,De omgangsregeling moet in het strafrecht, want de beloften die voor de rechter worden gedaan, worden niet nagekomen en er zijn geen sancties. In Engeland en Frankrijk is het beter geregeld. Daar krijg je de politie aan je deur als je de afspraken niet nakomt. Als omgangsrecht strafrechtelijk wordt geregeld, zal er ook meer aan waarheidsvinding moeten worden gedaan en kom je niet meer weg met halve afspraken.''