Tom Mes

Na een voorwoord over de joden in ons land voor en in de Tweede Wereldoorlog, en de naoorlogse joods immigratie in Australië volgen de herinneringen van de Utrechtse kapper die het leven van veel joden redde. Johan Huygens (1908-1995) wist al snel na Hitlers machovername in 1933 wat zou gebeuren, ook met de joden. Bevriend geraakt met een joods echtpaar liet hij in 1942 in zijn huis boven de kapsalon hun dochter onderduiken, later ook haar ouders, oom en tante die allen overleefden, en joodse kinderen op weg naar een onderduikadres. Het uitgebreide nawoord van een Australische universiteitsdocente Hebreews/Joodse Studies is uitstekend. Huygens kreeg voor zijn verzetswerk het Verzetsherdenkingskruis. In 1950 emigraarde hij naar Australië; daar verscheen in 1996 postuum dit nu goed vertaalde boek. Het laat duidelijk zien wat onderduiken in de praktijk betekende.

Dat de slag om Arnhem in september 1944 mislukte, mede door onderschatting van de daar gelegerde Duitsers, had zijn weerslag op een reeks gebeurtenissen erna. Daardoor bleven de Geallieerden zitten met een strook land van 30 kilometer, waarvan het gebied zowel links als rechts ervan was bezet door de Duitsers. Dat maakte de bevrijding van Noord-Brabant en het eiland Walcheren heel moeilijk. Gebruikmakend van herinneringen van Britse, Canadese en Poolse militairen wordt verteld hoe de bevrijding van deze gebieden verliep en wordt deze steeds gerelateerd aan de Slag om Arnhem en wat daar fout ging. De Engelse auteur vocht mee in de slag om Arnhem en schreef enkele boeken over zijn ervaringen in de Tweede Wereldoorlog. Hoewel de titel anders doet vermoeden, gaat dit goed vertaalde boek niet zozeer over de Slag om Arnhmen, maar over de weerslag daarvan op de bevrijding van Noord-Brabant en Zeeland, vooral die van Walcheren. Het vlotgeschreven verhaal leest prettig en is ontroerend, maar leunt iets te sterk op de herinneringen van anderen.