Toon van Buren

Er zijn weinig boeken die ik binnen een week uit heb. Meestal zijn er zoveel andere ‘zaken’ aan de orde dat ik er niet of nauwelijks toe kom om iets snel uit te lezen. Zeer tot mijn verbazing gebeurde dat wel met de brief aan Marcel. En dat terwijl het toch 239 pagina’s omvat! Eigenlijk snap ik het nog niet. Maar er is een aanduiding die misschien het dichtste komt bij wat ik steeds ervaarde: mysterium tremendum et fascinosum. Ik geef eerst iets van de inhoud weer: op de cover staat: “een verbluffend getuigenis als antwoord op de vraag hoe wij in onze geseculariseerde wereld nog kunnen spreken van een man die gestorven is en toch leeft.” Marcel aan wie deze uitvoerige brief is gericht is een Canadese studiegenoot van Toon uit de Rome-periode begin zestiger jaren. Marcel is hoogleraar exegese geworden in Ottowa en Toon heeft ongeveer heel de wereld gezien. In zijn brief legt Toon een link tussen het christelijk geloof waarin hij is opgevoed en zich heeft ontwikkeld, zijn pastorale praktijk in een psychiatrische setting, zijn eerbied voor de levensbeschouwing van een Kongolese stam waar hij mocht verblijven en zijn vele jaren beoefening van de zen-meditatie in contact met een leermeester. Eerst iets over het fascinosum. Het is zo eerlijk en menselijk en religieus en vriendelijk en vredelievend, dat ik er wel mee door moest gaan. En – nieuwsgierig als ik ben, - er ook mee door wilde gaan. Toon, hoe loopt dit af? Dat was een voortdurende vraag bij het lezen. Dan het tremendum. Het is tegelijk een zo andere wereld, dat ik me soms afvraag: wat ben ik eigenlijk eenzijdig gericht. Zou ik niet ook veel meer moeten openstaan voor al die perspectieven die Toon opent. Dat hoort toch ook tot de werkelijkheid. Thomas Merton was ook zo iemand die de openheid voor wat er is ‘voorbij de woorden’ sterk benadrukte. Daar zou ik veel meer aan willen werken. Toon deed dat en doet dat. En het maakte een bijzonder mens van hem. En hij vertelt mij er over en neemt mij mee aan zijn hand. . De VPW- utrecht heeft uit het boekenfonds een kleinstukje van de publicatie van zijn boek mogelijk gemaakt, met name om het ook in het Frans verspreid te krijgen bij de mensen uit Kongo.