Willem H. Moojen

Groningen staat te boek als de bakermat van de Nederlandse kustvaart. Maar ook reders en kapitein-eigenaren uit Rotterdam bliezen ooit een flink partijtje mee met de vaak zeer fraai gelijnde kustvaarders. Dat leert ons maritiem schrijver Willem Mooijen. Rotterdamse rederijen hadden in de jaren '50 en '60 ettelijke kustvaarders rondvaren. Bijvoorbeeld Van Nievelt Goudriaan & Co Stoomvaart Maatschappij NV, Dammers & Van der Heijde's Scheepvaart- en Handelsbedrijf en Rederij Nautiek (W. Böhmer's Scheepvaartbedrijf). Ook bekend waren Van Uden's Scheepvaart en Agentuur Maatschappij met schepen als de Seinehaven, Oost-Atlantic Line, P.A. van Es uit Rotterdam, Maatschappij Zeevaart Vriesvaart en Wm. H. Müller & Co NV, van de Vrijburgh en Domburgh. Veel als koelschip uitgevoerde kustvaarders voeren vanuit Rotterdam om Westlandse tuinbouwproducten te exporteren en het fruit uit Spanje en Marokko te halen. Zelfs het typisch Groningse systeem van de kapitein-eigenaar, die zelf een schip liet bouwen om daarmee te varen, kent een Rotterdamse variant. De bekende rederij Carebeka staat voor capitein-reders-bevrachtingskantoor, opgericht door een aantal Rotterdamse kapitein-eigenaren in de kustvaart. Zij bundelden zo hun belangen in een eigen organisatie en konden tevens hun vrachten regelen in een kantoor. Het zal bij weinig mensen bekend zijn dat dit een Rotterdams initiatief was, ook al omdat het kantoor uiteindelijk in Groningen werd gevestigd. In die hoogtijdagen werden kustvaarders, ook wel coasters genoemd, niet alleen gebouwd op de Groningse werven langs het Winschoterdiep. Ook Rotterdamse werven als Scheepswerf vh Van Vliet & De Groot uit Slikkerveer, de IJsselwerf in Capelle aan den IJssel of de Rotterdamse Werf De Hoog bouwden veel schepen voor de kustvaart. Veel van de typische kustvaartrederijen zijn nu verdwenen. Van het eerder genoemde rijtje legden de meeste het loodje. Maar kustvaarders komen nog steeds veel in Rotterdam. Er is zelfs een Groningse rederij die naar het Rotterdamse is verhuisd, Rederij Flinter in Barendrecht. Toen de scheepvaart in de jaren '50, '60 en '70 nog niet werd gedicteerd door dwingende vormen van de container waren dat nog mooie schepen met klassieke, ronde vormen en veel masten. Helaas is het allemaal nostalgie. Wat rest is een mooi boek.

Een nieuw boek met zeemansverhalen van Willem H. Moojen, de bekende Beverwijkse maritiem fotograaf en publicist. ’BAKBOORD UIT’ is het derde deel in de trilogie ’De Zeeman Vertelt’, waarin eerder verschenen ’MIDSCHEEPS – de Zeeman vertelt’ (september 2005) en ’RECHT ZO DIE GAAT – de Zeeman vertelt verder’ (november 2008). Na de successen van de eerder verschenen boeken, stelde Willem Moojen zich opnieuw tot doel een dertigtal bijzondere verhalen van de zee te verzamelen en tot een boek samen te voegen. Een missie die met de verschijning van ’Bakboord Uit’ meer dan geslaagd mag worden genoemd! Verhalen, ontstaan aan boord tijdens lange en korte reizen en overgoten met veel, héél veel zeewater, geschreven door een gemêleerd gezelschap van (ex)zeevarenden uit alle rangen van de Nederlandse koopvaardij. ‘Bakboord Uit - de Zeeman vertelt wederom…’ is het derde boek in een reeks, waarin het zeemansleven op de Nederlandse koopvaardij centraal staat. Samen met ‘Midscheeps’ en ‘Recht zo die gaat’ een unieke trilogie van de zee! Het is opnieuw een prachtig en zeer mooi verzorgd boek geworden, 230 pagina’s, rijk geïllustreerd met honderden nostalgische foto’s. Het fotomateriaal komt uit de privé-collecties van de schrijvers en is nooit eerder gepubliceerd. De schrijvers nemen, in hun verhalen, de lezer mee op hun reizen naar Afrika, Australië, Canada, Noord en Zuid Amerika, het Verre Oosten en dichterbij huis, Europa en beschrijven het varen in de gloriejaren van de Nederlandse koopvaardij. Hierbij opmerkelijke verhalen over ondermeer de ondergang, in 1967, van de stoomturbine ertstanker Jacob Verolme , varen bij Greenpeace, en een reis over de Rio Paraná naar Asunción, Paraguay. De lezer vaart de wereld rond en gaat mee de wal op. Het is nog de tijd van de conventionele vrachtschepen met veel laad-en losgerei en grote bemanningen. Het 499 brutoregisterton’s coastertje dat zijn lading tot ver in het binnenland kon vervoeren was nog een vertrouwd beeld. En ondanks het feit dat containervervoer in opkomst was, was stukgoedlading nog heel normaal. De ligtijden in de havens waren langer dan nu, er was ruim tijd om de wal op te gaan, te passagieren of, zoals u wilt, te stappen. Het waren de momenten waarin de basis werd gelegd voor nieuwe verhalen. Een tijd die achter ons ligt, maar waaraan velen goede herinneringen bewaren en met weemoed aan terug denken. Kortom…de goede oude tijd! Het boek is een ‘must’ (lees: ideaal cadeau) voor elke oprechte liefhebber van de ’gloriejaren’ van de Nederlandse koopvaardij. Over de titel ‘Bakboord Uit’ het volgende…Bakboord is van achter naar voren gezien, de linkerzijde van een schip. ’Bakboord Uit gaan’ betekent dus, in landrottentaal, naar links afslaan. Bakboord’s navigatieverlichting is rood. Te onthouden via het ezelsbruggetje G.R.A.S, Groen Rechts Aan Stuurboord. Scheepslogica van de bovenste plank! Maar wel waar!