Wim Dorreman

Over Jan van Damme Jan van Damme, geboren in Oostburg, 1956. Ik heb geschiedenis gestudeerd aan de Katholieke Universiteit van Nijmegen: 1975-1983. Tijdens mijn studie werkte ik part-time op het Zeeuws Documentatie Centrum van de Provinciale Bibliotheek in Middelburg. In 1980 begon ik als freelancer voor de Provinciale Zeeuwse Courant (PZC) te werken in Zeeuws-Vlaanderen. Sinds 1984 ben ik in vaste dienst van de PZC. Eerst als regioverslaggever, vanaf 1986 als algemeen verslaggever met speciale aandacht voor provinciepolitiek, onderwijs, cultuur en historie. Na 1990 heb ik eindredactie- en coördinatiewerk gedaan, en ben ik chef van de afdeling bijlagen geweest (1994-2005). De laatste jaren combineer ik algemene verslaggeving met coördinatie van bijlagen. Voor de PZC heb ik de afgelopen 25 jaar vele auteurs geïnterviewd en boeken besproken. De worsteling naar geluk Geplaatst op 18 maart 2012 door Jan van Damme Beste Jan Zegers, gefeliciteerd met je debuutroman. Inderdaad, ik ben het helemaal met je eens: je bent nooit te oud om ergens aan te beginnen. Nu ik de roman gelezen heb, mag ik er wel aan toevoegen dat ik het jammer vind dat je niet eerder je pen hebt laten spreken. Maar goed, beter laat dan nooit. Kun je niet zorgen dat het boek ook aan de overkant van de Schelde zichtbaar te koop ligt? Al is het maar voor de enkele daar verdwaalde Zeeuws-Vlaming. Bovendien, een liefdesmoord is van alle tijden en van alle streken. Dat gevoel heb ik wel aan jouw boek overgehouden. Vriendelijke groet, Jan van Damme Ik heb het boek van Jan Zegers afgelopen weekeinde op mijn iPad gelezen. Dat kon moeilijk anders, omdat ik zo gauw het 'papieren' boek niet kon bemachtigen. Geef mij maar een echt boek, maar dat zal u niet verbazen. Ik wil niet langer met een stukje op dit weblog.wachten - het boek ligt in elk geval in Zeeuws-Vlaanderen in de winkel, in de PZC (editie Zeeuws-Vlaanderen) stond afgelopen vrijdag 16 maart 2012 een artikel van Harmen van der Werf, en woensdag 21 maart 2012 besteedt Omroep Zeeland aandacht aan boek en schrijver. Dat laatste betreft een mededeling van Jan Zegers zelf. Bovendien: vrijdag 23 maart signeert de schrijver van 14.00 tot 17.00 uur in de bibliotheek van Terneuzen. Terneuzenaar Jan Zegers (1944) (foto Mark Neelemans) was tot zijn pensioen werkzaam in de autobranche. Op zijn eigen website www.jan-zegers.nl legt hij uit waarom hij een boek is gaan schrijven: ,,Na het overlijden van oma, van moeders kant, was er een doos met familiebescheiden bij mijn ouders terechtgekomen. De doos bevatte wat aktes, ondertrouwkaarten, berichten van overlijden, foto's en oude kranten. Eén van die kranten was het 'Geïllustreerd Politie Nieuws', een zondagsblad van 28 februari 1892. Deze krant, nog steeds in het bezit van de familie, doet verslag van de moord op de Catspoldersche dijk op donderdag 1 oktober 1891 en van de openbare rechtszitting op 23 februari 1892 voor de rechtbank van Middelburg. Deze gruwelijke gebeurtenis in de altijd zo rustige steek, waren in mijn kindertijd, 65 jaar later, nog steeds een terugkerend onderwerp van gesprek. Toen ik het plan opvatte om hierover een geromantiseerd verhaal te schrijven, heb ik naar het antwoord gezocht op de vraag: hoe heeft het zo ver kunnen komen?" Grappig dat een oude krant zo enthousiasmerend kan werken. Jan heeft het over het Geïllustreerd Politie Nieuws. Ik heb even op de Krantenbank Zeeland gezocht, en ook de Zeeuwse kranten blijken toen al sensatiebelust genoeg om kolommen vol aan de rechtszaak te wijden. Nu was het natuurlijk ook niet niks. Een vrouw, die samen met haar minnaar, haar man om het leven brengt. En dan ook nog zo spectaculair, met schoten, een vechtpartij, een verwurging. Als een scriptschrijver dit had verzonnen zou je denken, mag het een tandje minder? Maar de werkelijkheid laat zich zelden verslaan Een roman staat of valt met de geloofwaardigheid van de daarin figurerende personen. Wat dat betreft vind ik het boek zeer geslaagd. Pieter de Kraker wordt voor mij levensecht. Een zuiplap, een bruut, een schuinsmarcheerder, een tiran. Zijn jonge vrouw Miete blijft voor mij een dolend kind, wanhopig op zoek naar liefde. Dat klinkt nogal zwart/wit. In het boek is er ruimte voor grijstinten. Op pagina 116 gaat het over Pieter: ,,Hij begon intussen steeds meer en meer karaktertrekjes van Miete te ontdekken. Dat het niet altijd lieve en aardige dingen konden zijn, begreep hij ook wel. Hij kwam uit een mannenwereld en getrouwde kameraden hadden hem al gewaarschuwd: 'Het kost veel tijd om een vrouw te begrijpen, want die zijn zo anders. En op het eind win je nooit!" Miete denkt op pagina 218: ,,Kon je geluk in al zijn vormen maar afdwingen." Het zijn de spaarzame vooruitwijzingen naar het drama, dat zich pas vanaf pagina 260 - op een totaal van 308 - voltrekt. Tien bladzijden eerder (251-252) is er een cruciale scène, als Piet het vermoeden uitspreekt dat Miete zwanger is van Cornelis Louwerse, de pachter van zijn molen. Piet zegt: ,,Ik zal het duidelijk en hardop tegen je zeggen. Ik heb nog een maand geduld met je. Als het uitkomt wat ik denk, dan zijn de rapen gaar. Die vent gooi ik dezelfde dag nog buiten en wat ik dan verder doe, kan ik nu nog niet overzien." Dat laatste is extra dreigend, omdat we als lezer weten dat Miete al enkele keren is mishandeld. Jan Zegers geeft een mooi beeld van het leven in het Land van Axel, eind 19e eeuw. Ik denk dat er meer armoede was dan hij laat uitkomen. In de kranten van toen kom je nogal wat berichten tegen over rondtrekkende bendes. Boerenechtparen werden voor een paar cent vermoord, hun huis in brand gestoken. Een halve eeuw eerder werd een jong dienstmeisje vermoord op Hontenisse, nadat ze 's avonds haar vriend een eindje weg had gebracht. Ik bedoel maar, de tijden waren iets onherbergzamer dan nu. Wat niet wegneemt dat de moord op Pieter de Kraker wel heel bijzonder was. Ik zie De worsteling naar geluk als een rechtbanktekening. Er mogen geen foto's worden gemaakt, maar een illustrator mag wel portretteren. Zo is Jan Zegers ook bezig geweest. Met het verslag van de rechtbankzitting als uitgangspunt heeft hij de hoofdpersonen een eigen leven gegeven. Daar moet een heleboel zoek- en denkwerk aan vooraf zijn gegaan. Hij mag trots zijn op het resultaat, zou ik zeggen. 'Schiet maar! Sla erop los!' Zo moedigde Miete de moordenaar aan en ze sloeg Pieter met haar paraplu. Nog één vraag: heeft Miete na het uitzitten van haar straf echt op het Molenwater in Middelburg gewoond? Jan Zegers: De worsteling naar geluk, Schokkend en onherstelbaar leed in het Land van Axel - Clusteruitgeverij Schrijverspunt.nl, 308 pagina's, 17,95 euro. Vul hier uw nieuwe recensietekst in.