De invloed van de overheid op de productiviteitsontwikkeling in het onderwijs in de laatste decennia is aanzienlijk geweest, zowel in negatieve als in positieve zin. Het effectiefste instrument om de productiviteit te stimuleren is het budgettaire instrument. In de jaren tachtig blijkt ook het instrument van schaalvergroting erg effectief, maar heeft daarna in de meeste onderwijssectoren juist een averechtse uitwerking.Dat zijn de belangrijkste conclusies van het eerste deel van de vierdelige reeks Productiviteit van overheidsbeleid. In deze reeks wordt het succes en falen van de hervormingen van de publieke sector in afgelopen decennia in beeld gebracht. Welke hervormingen werken wel en welke ingrepen kan de overheid beter nalaten? Om daar zicht op te krijgen wordt de samenhang tussen beleid en productiviteit op vier beleidsterreinen onderzocht: onderwijs, zorg, veiligheid en infrastructuur.In dit deel staan de dikwijls ingrijpende onderwijshervormingen centraal. Schaal- en autonomievergroting zijn daarbij de sleutelbegrippen. Wat dit alles heeft betekend voor de productiviteitsontwikkeling van de verschillende onderwijswijssectoren wordt uitvoerig belicht.Prof. dr. Jos L.T. Blank is hoogleraar Productiviteit van de Publieke Sector aan de Erasmus Universiteit Rotterdam en directeur van het Centrum voor Innovaties en Publieke Sector Efficiëntie Studies (IPSE Studies, samenwerking CAOP, TU Delft en de EUR).Dr. Alex A.S. van Heezik is directeur van het onderzoeksbureau Beleidsresearch.nl en als senior- onderzoeker verbonden aan IPSE Studies.