Zou er een paradijselijke school bestaan, dan zou Boudewijn Büch er de geschiedenisleraar zijn. Natuurlijk vanwege zijn bevlogen voordracht, maar ook zeker dook zijn vermogen verbanden te leggen tussen de meest uiteenlopende culturele en maatschappelijke ontwikkelingen. In een televisieprogramma van Boudewijn kunnen Zuid-Afrikaanse bannelingen en een liedje van The Kinks in één zin worden genoemd en kan iets ogenschijnlijk onbenulligs als Napoleons 'jeuk aan de bips' ten gevolge van aambeien als plausibele oorzaak worden aangenomen voor het verliezen van de Slag bij Waterloo.
Boudewijns betrokken veldonderzoek wordt regelmatig gerelativeerd met dit soort menselijke trekken en de nodige, soms pikante humor. 'Goethe viel op dikke tieten en was rechtsgragend. Dat moet je weten anders snap je niks van literatuur,' zegt hij in de camera. In Frankfurt omschrijft Boudewijn Tischbeins schilderij van Goethe op het Toscaanse platteland als 'een beetje gek, maar met visie': een metafoor voor Boudewijns eigen leven. Net zoals de beschrijving van Napoleon - brede belangstelling, nauwelijks slapen, veel te hard werken, fenomenaal geheugen en ontzettend veel schrijven - erg aan de presentator doet denken. Bij een standbeeld verklaart hij zijn liefde voor het (gezette) buikje van Napoleon, door zijn culturele en wetenschappelijke interesse en grote werklust toch een 'leuke dictator'. En 'een doerak, die zijn vriend Goethe nooit liet vallen'. In een nooit eerder uitgezonden filmpje opgenomen op Elba bekritiseert Boudewijn vervolgens voor het eerst zijn held, die Napoleon verried door hem niet langer op te zoeken en door de publicatie van een vilein kritisch geschrift.
Mocht er geen paradijs bestaan, dan waren bibliotheken (thuis en verder over de hele wereld) voor Boudewijn een acceptabel aards alternatief. 'Kijk, dan wordt een mens gelukkig, stamelt hij bij het binnentreden van de kloosterbibliotheek in Tepla. Tsjechië. Dat hij even daar voor zomaar een doos vol brieven van Goethe en Eckermann heeft ontdekt helpt natuurlijk. Hij probeert professioneel te blijven als hij de correspondentie door zijn vingers laat gaan, maar valt uit zijn rolen begraaft aangedaan het gezicht in de handen.
Rob Becker