Op 21 juni 2016 plaatste de toezichthouder op de Nederlandse pensioenuitvoerders - De Nederlandsche Bank - een bericht op zijn website met de kop: "Nederlands pensioenstelsel gebaat bij fundamenteleveranderingen". Volgens de toezichthouder zijn een persoonlijk pensioenvermogen en een leeftijdsafhankelijk beleggingsbeleid noodzakelijke bouwstenen om te komen tot een duurzaam stelsel. Dit moet discussies tussen generaties over wie recht heeft op welk deel van het pensioenvermogen voorkomen en vermijdt het doorschuiven van tekorten naar toekomstige generaties. De persoonlijke pensioenvermogens zijn aan te vullen met een collectieve buffer om op in te teren in slechte tijden.Ook de SER heeft in zijn advies van 20 mei 2016 een alternatief voor ons huidige pensioenstelsel onderzocht namelijk een 'persoonlijk pensioenvermogen met collectieve risicodeling'.Zowel het standpunt van DNB als het advies van de SER bouwen voort op de Hoofdlijnenbrief van 6 juli 2015 van het kabinet waar een aantal richtinggevende hoofdlijnen voor een toekomstbestendig pensioenstelseluiteen waren gezet.Langzamerhand lijkt wel duidelijk te worden dat de geesten rijp worden gemaakt voor een ingrijpende wijziging van ons pensioenstelsel; dat zal minder collectief worden en we zullen afscheid gaan nemen van de huidige uitkeringsovereenkomst. Hoewel dit allemaal nog heel ver weg lijkt zou het in het huidige tijdsgewricht ook zo maar eens heel snel kunnen gaan met deze fundamentele wijzigingen.In deze editie van het Antwoordenboek Pensioenen vindt u in Hoofdstuk A onder meer de wijzigingen als gevolg van de Wet Pensioencommunicatie en het Wetsvoorstel dat het instemmingsrecht van de ondernemingsraad over pensioenen belangrijk zal wijzigen. Ook wordt de nieuwe wet behandeld die het mogelijk maakt om te kunnen doorbeleggen in een beschikbare premieregeling na de pensioendatum.Daarnaast zijn uiteraard de antwoorden op de meest gestelde vragen op het terrein van pensioen waarmee u in uw praktijk wordt geconfronteerd, weer geactualiseerd.