InhoudVoorwoord 9I. Inzicht in diabetes mellitus 11Ziektebeeld 13Inleiding 13Classificatie 14Diagnostiek 15Incidentie en prevalentie van diabetes 17Typen diabetes mellitus 19Diabetes type 1 19Diabetes type 2 20Overige typen van diabetes mellitus 24LADA 24MODY 24MIDD 25Diabetes en zwangerschap 26Zwangerschapsdiabetes 27II. Gevolgen & complicaties 31Complicaties 33Late complicaties 35Diabetische retinopathie 35Diabetische nefropathie 36Neuropathie 36Diabetische voet 37Hart- en vaatziekten 38Lipodystrofie 41Psychosociale aspecten bij diabetes 43III. Behandelingen & medicatie 47Principes van behandeling 49Lichamelijke inspanning 50Behandeling van Diabetes type 1 51Gebruik van insuline-analogen 56Injectieschema’s 57De continue glucose meting 58Hypoglycemie 60Behandeling van diabetes type 2 61Voeding en Leefstijl 86Voeding van hoge kwaliteit 86Mediterrane voeding 87Gewichtsverlies 88Koolhydraten bij diabetes type 1 89Ketogeen dieet 89Vet in de voeding 89Alcohol 90Supplementen 90Zelfcontrole en zelfregulatie 91De zelfcontrole 91De zelfregulatie 92De bloedglucosecurve 92Het diabetesdagboek 92De bloedprikapparaten 92Invloeden betrouwbaarheid van de bloedglucosebepaling 93Ontregeling bloedglucose 95IV. Diabeteshulpmiddelen 99Bloedglucosemeters 101Algemene kwaliteitseisen bloedglucosemeter 102Keuzehulp 103Overzicht bloedglucosemeters 104Producten en kenmerken bloedglucosemeters + teststrips 105Glucosesensoren 135Continue Glucose Meter (CGM) 135Flash Glucose Monitoring (FlashGM) 135Vergoeding 136Overzicht glucosesensoren 137Producten en kenmerken glucosesensoren 137Bloedprikapparaten 146Overzicht bloedprikapparaten 147Overzicht lancetten 148Producten en kenmerken bloedprikapparaten & lancetten 149Insulinepompen 164Overzicht insulinepompen 165Producten en kenmerken insulinepompen 165Injectiemiddelen 182Overzicht insulinesoorten en hun toepassing 183Overzicht injectienaalden voor insulinepennen 184Hulpmiddellen bij het injecteren 185Het injecteren 187Producten en kenmerken Insulinepennen en spuiten 187Medische drinkvoeding 202Producten en kenmerken Medische drinkvoeding 202Overzicht van alle leveranciers en de producten 206V. Bijlagen 211Kwaliteitscriteria voor standaard bloedglucosemeting (samenvatting) 214Doel 214Zelfcontrole 214Eisen 215Educatie en voorlichting 218Kwaliteitscriteria voor begeleiding tijdens de chronische fase 218Substitutie bloedglucosemeter 219Kwaliteitscriteria voor organisatie en infrastructuur rondom zelfcontrole 220Ketensamenwerking 221Onafhankelijk meldpunt 221NHG Standaard Diabeteszorg 222Samenvatting NHG-Standaard DM2 222Diabetes educatie checklist 228Diabetes educatie checklist (A) 228Diabetes educatie checklist (B) 229Geraadpleegde literatuur 230Index 232Naslagwerk voor de zorgverlener met actuele informatie, hulpmiddelen en behandelingen waardoor er aan patiëntgerichte en goed afgestemde diabeteszorg kan worden voldaan.De diabetespatiënt is belast met een chronische aandoening waaraan een niet aflatendezorg gebonden is. Uit onderzoek is gebleken dat een optimale bloedglucoseregulatie moetworden nagestreefd om de kans op complicaties te verminderen. Dat is geen eenvoudigeopgave.Om die juiste bloedglucosebalans te bereiken is het vanzelfsprekend dat de patiënt goedeeducatie nodig heeft. De medische behandeling moet worden aangepast aan de lichamelijkeomstandigheden van de patiënt en zo moet ook de voorlichting en instructie wordenaangepast aan de individuele wensen en mogelijkheden van de mens met diabetes.Medische en technische ontwikkelingen maken het mogelijk dat er voor de behandelingeen keuze kan worden gemaakt uit verschillende soorten tabletten, insulines en insulineregimes. Complicaties worden vroegtijdiger gesignaleerd, behandelingstechnieken verbeterenen inzichten veranderen. Er is een uitgebreide keuzemogelijkheid in insulinepensystemen en bloedglucosemeters. De fabrikanten en de patiëntenvereniging geven eenovervloed aan informatie over nagenoeg alle aspecten die bij de diabeteszorg horen. Depatiënt wordt steeds zelfstandiger in het managen van zijn of haar diabetes.Samengevat, er is een veelvoud aan ontwikkelingen in inzichten, behandelingsmogelijkheden, technische hulpmiddelen en educatiemateriaal, enerzijds gericht op een beterebehandeling, anderzijds erop gericht om de mens met diabetes te helpen minder afhankelijkvan de ziekte te zijn.Voor de patiënt met diabetes is het van groot belang dat de zorgverlener deskundig is, opde hoogte is van keuze en gebruik van materialen en hoe deze toe te passen in de dagelijksepraktijk. Bovendien is het voor de patiënt belangrijk dat de voorlichting, informatie eninstructie, door de verschillende zorgverleners, goed op elkaar zijn afgestemd. Een van dedoorslaggevende factoren bij het bereiken van normale bloedglucosewaarden is de eigenverantwoordelijkheid en zelfredzaamheid van de patiënt. Het past bij deze visie dat depatiënt de mogelijkheid krijgt om zelf een keuze te maken uit het aanbod van hulpmiddelen.Voor de zorgverlener is het van belang dat er een actueel, efficiënt en overzichtelijknaslagwerk aanwezig is waardoor aan een actuele, patiëntgerichte en goed afgestemdediabeteszorg kan worden voldaan. Met het Diabetes Informatieboek en de verdere ontwikkelingervan wordt geprobeerd in die behoefte te voorzien.Het Diabetes Informatieboek is bedoeld voor de zorgverlening in eerste en tweede lijn. Debeschrijvingen in het Diabetes Informatieboek kunnen gebruikt worden ter ondersteuningvan of als naslagwerk bij voorlichting, instructie en informatie aan patiënten; en voor instructies en gebruik van materiaal.