Introductie[-]1. Peter van Dam & James Kennedy: Inleiding [-]2. Peter van Dam: Het vijandbeeld als zelfbeschrijving. Over de genealogie van verzuiling en ontzuiling [-]Kerken en gelovigen[-]3. James Kennedy: Roependen in de woestijn? Het engagement van protestantse kerken [-]4. Maarten van den Bos: De kerk op zoek naar de samenleving[-]5. Joep de Hart: Geloof en gelovigen in Nederland sinds 1945[-]6. Pieter Dronkers: Gelovige burgers[-]Civil society[-]7. Bram Mellink: Van vroeger afgesloten. De verloren zeggingskracht van de schoolstrijd in het bijzonder onderwijs [-]8. Marjet Derks: "De trouwe minderheid". Conservatieve mobilisering in het post-conciliaire katholieke Nederland, 1966-1985[-]9. Duco Hellema: Religieuze beleving en maatschappelijk engagement. Van de jaren zeventig tot nu[-]10. Welmoet Boender: Islam, civil society en ontwikkeling in Nederland [-]Politiek[-]11. Hans Renders: Niet te overzien? Religie in de biografieën van politici[-]12. Frans Becker: 'Rivaliserende bondgenoten'. Confessionelen en sociaal-democraten over de sociaal-economische ordening van Nederland[-]13. Rutger Zwart: Christelijke politiek in Nederland. Continuïteit en vernieuwing[-]14. Bart Wallet: Ritueel slachten[-]15. Verantwoording[-]Over de auteurs[-]Sporten, naar school en trouwen met iemand van je eigen kerk: na de Tweede Wereldoorlog was dat toch de norm in Nederland? Volgens de heersende opvatting zat religie aanvankelijk in het keurslijf van de zuilen. De roerige jaren zestig betekenden automatisch het einde van religie in Nederland, een periode waarin 'ontzuiling' en 'secularisatie' godsdienst hardhandig van de kaart veegden.

'Achter de zuilen' rekent af met dit eenzijdige verhaal en gaat op zoek naar een genuanceerder beeld van de rol van religie in naoorlogs Nederland. Religie blijkt een veelzijdige factor, die zich niet in 'zuilen' laat vangen en in steeds weer nieuwe vormen verschijnt. Kerken en gelovigen vonden in het naoorlogse Nederland nieuwe invullingen van persoonlijk geloof en gedeelde beleving. Burgers richtten eigen organisaties op om hun overtuiging in maatschappij en politiek uit te dragen.

Wie achter de zuilen kijkt, ziet: religie bleef altijd een belangrijke bron van bezieling en conflicten. Zo biedt deze bundel een frisse kijk op de rol van religie in naoorlogs Nederland. De auteurs zijn gerenommeerde en vernieuwende wetenschappers die het belang van religie niet alleen in kerken, maar ook in maatschappelijke organisaties en in de politiek onderzoeken.

-Peter van Dam is universitair docent en onderzoeker globalisering, religie en transnationale civil society aan de Universiteit van Amsterdam.

-James Kennedy is hoogleraar Nederlandse geschiedenis aan de Universiteit van Amsterdam.

- Friso Wielenga is directeur van het Zentrum für Niederlande-Studien aan de
Westfälische Wilhelms-Universität Münster, Duitsland.