Voorwoord 7Inleiding 9i Bestemming front 13ii Kinderlijk vertrouwen 34iii Terreur 49iv Erbarmelijke omstandigheden en andere ellende 63v Modern wapentuig 82vi Vreemde troepen 103vii Eten en drinken 113viii Angsten en dromen 126ix Een schot in de ziel 138x Geloven aan het front 151xi Kunst en andere vormen van frontbeleving 163xii De eindeloosheid van de oorlog 174xiii Verveling, vertier en ‘les dames’ 184xiv Zacht en eervol 198Tot slot 106Het cahier van Adolphe, becommentarieerd en geannoteerd 107Noten 244Dankwoord 264Verschenen boeken van beide auteurs 265Wanneer Adolphe, een Franse soldaat, naar het front vertrekt, laat hij meer achter dan vrouw en dochtertje. In zijn dagboek probeert hij moed te tonen, zijn geloof te bewaren en de gruwelijke werkelijkheid van de strijd op afstand te houden van hen die hij liefheeft. Maar tussen de regels door schemeren angst, twijfel en heimwee.Adieu, mes petites verweeft Adolphes’ stem met die van andere in een oorlog ‘geduwde’ mannen – Fransen, Duitsers en Belgen – die in dagboeken en brieven hun eigen hoop, wanhoop, geloof en ontreddering vastlegden. Het resultaat is een indringend mozaïek in woord en beeld van de Eerste Wereldoorlog: niet alleen een schets van een militair conflict, maar vooral een beeld van menselijke beproeving.Het boek laat zien hoe woorden houvast boden in een wereld van modder, gas en massale dood, maar toont vooral hoe achter elke gesneuvelde een verhaal schuilgaat dat niet vergeten mag worden. Nu niet. Nooit.PHILIP FRERIKS, presentator die met rustige autoriteit geschiedenis en actualiteit duidt: ‘Bob Latten en Leo van Bergen vertellen de oorlog zoals die werkelijk was en vooral zoals die werd beleefd door mannen die geen keus hadden. Ze dachten het vaderland te dienen, ze waren niet meer dan kanonnenvoer. Hartverscheurende verhalen in een fraaie welhaast bibliofiele uitgave.’DIEDERIK VAN VLEUTEN, theatermaker en historisch verteller die met humor en intellect het verleden tot leven brengt: ‘Adieu, mes petites is een even confronterende als ontroerende bloemlezing van getuigenissen van de gewone soldaat in de Grote Oorlog, die de verschrikkingen van zijn tijd als een onontkoombare stoomwals over zich heen kreeg. Oorlogen zijn van alle tijden. Wie dit boek leest in onze turbulente tijd doet er goed aan zich de woorden van soldaat Hans Förster in de oren te knopen: Alles herhaalt zich, alleen de namen van de doden veranderen. Alleen al die ene zin maakt Adieu, mes petites tot een indrukwekkend J’accuse! tegen de oorlog en een indringende oproep tot vrede. Lees dit boek.’