Inleiding1 Eerste berichtgevingen over de kampziekte en het proefschrift van Bastiaans2 De aandacht neemt toe3 Het psychoanalytisch congres te Amsterdam in juli 19654 Over LSD en de omgekeerde bewijslast5 De film Begrijpt u nu waarom ik huil…6 De Werkgroep-kampsyndroom7 De komst van de postconcentratiekampsyndroomkliniek8 De Drie van Breda9 De uitzending van Begrijpt u nu waarom ik huil…10 De invloed van de Drie van Breda-discussie11 De bouw van de postconcentratiekampsyndroomkliniek12 De opening van Centrum ’4513 Het oorlogssyndroom en kritiek op alsook lof voor LSD-gebruik14 De eerste Molukse gijzelingen: Wijster en Amsterdam15 Een eerste deukje in het imago16 4 Mei 197717 Bovensmilde en De Punt18 Goed en fout19 De tv-serie Holocaust20 Kritiek op de hulpverlening21 Het verhaal gaat door22 Het Oostindisch kampsyndroom23 De nazorg onder vuur en de gijzeling te Teheran24 Financiële en medische sores25 Het boek Mensen bij Gijzelingen26 Het eindspelStudie naar de destijds omstreden behandelmethode met LSD van traumatoloog en hoogleraar psychiatrie Jan Bastiaans en de ontwikkeling van KZ-syndroom naar PTSS in de periode van 1954 tot 1987.In de jaren zestig werd duidelijk dat concentratiekampoverlevenden psychische klachten ontwikkelden. Dit stond bekend als het KZ-syndroom. Het was het proefschriftonderwerp van psychiater Jan Bastiaans, later hoogleraar te Leiden. Hij ging oorlogsslachtoffers behandelen met onder meer LSD, een middel dat in 1966 werd verboden. Maar enkele psychiaters, onder wie Bastiaans, kregen toestemming het middel medisch te gebruiken. Hij hoopte hiermee na de lichamelijke bevrijding van 1945 een geestelijke bevrijding te bewerkstelligen. Zijn methode was omstreden bij vakgenoten, maar niet in de media. Met uitzondering van enkele columnisten verdedigden zij medisch gebruik, ongeacht hun signatuur. Bastiaans zei er voorzichtig mee om te gaan. Patiënten zeiden er baat bij te hebben. Meer bewijs was onnodig. De dagen van de randomized trial moesten nog komen.Inclusie typeert de geschiedenis van het KZ-syndroom. Slachtoffers veranderden in getroffenen en later zelfs in betrokkenen. Aanvankelijk was de diagnose gereserveerd voor overlevenden van de Duitse kampen. Daar kwamen niet opgepakte verzetsmensen, overlevenden van de Japanse kampen, veteranen met verwerkingsproblemen, slachtoffers van Molukse gijzelingen en tweede-generatiekinderen - ook van NSB’ers - allemaal bij. Een eerste schatting van een paar duizend patiënten groeide hierdoor tot 200.000 uit. De documentaire Begrijpt u nu waarom ik huil… (1969), de discussie over de Drie van Breda, de opening van Centrum ’45 (1972), de Molukse gijzelingen (1975/1977) en de tv-serie Holocaust (1979) leidden tot uitvoerige berichtgeving hierover. De kranten droegen echter ook bij aan de uitdijing. Een door hen veel belichte oorzaak was de wens van psychiaters dat de symptomen van de klachten en niet de oorzaken (het KZ) de diagnose bepalen. Slachtoffer of dader, kampoverlevende of getuige van een auto-ongeluk: het doet er niet toe. De term KZ-syndroom verdween. De alles overkoepelende, en belangrijke verschillen wegpoetsende, posttraumatische stressstoornis (PTSS) was geboren.De destijds omstreden traumapsycholoog Jan Bastiaans (1917-1997) staat vanwege zijn pionierswerk met onder meer het hallucinerend middel LSD weer volop in de belangstelling nu het werkende bestanddeel MDMA, bekend van partydrugs als XTC, tot opzienbarende resultaten leidt bij de behandeling van getraumatiseerde oorlogsveteranen. In dit boek wordt Bastiaans betekenis beschreven aan de hand van mediaberichten over een periode van drie decennia. Daarbij wordt tegelijkertijd de ontwikkeling geschetst van het KZ-syndroom tot wat nu een posttraumatische stressstoornis (PTSS) heet.