Het verzinsel van Vézelay 9Nieuws onder de zon1. Homo religiosus 19Genesis 19Menselijke goden 24Het drama van Israël 28Het boek van God 32De gehoorzame Abraham 352. De weg van het geloof 39De zegetocht van Allah 39Het Grote geloven 41De slinger van Hume 46Transcendentiebesef 50De eerste beeldenstorm 533. De prijs van het geloof 57Subjectief geloven 57Het offer van Kierkegaard 58De ware Abraham 61De achterhaalde voorloper 65De tweede beeldenstorm 694. Het einde van religie? 73Overblijfselen 73Atheïstische religie? 75Geseculariseerd polytheïsme 80Geloof waar religie uit is weggelekt 83De toekomst van religie 86Existentiële wortels van religie5. Existentieel geweld 93Het bizarre doodgewoon 93Het verdriet van Darwin 96De klimaatcrisis 98Happy end 996. Waarommen 101Het onzinnige zinvragen 101Existentieel ijsberen 104Waarommen als startmotor van religie 1067. Rauwe verwondering 111Het symbolische graf 111Alledaagse verwondering 114Ultieme verwondering 117Hoger onbegrip 119Religie cultiveren8. Wonderen baren 125Het onmogelijke wonder 125Levende doden 127De dood in de ogen 131Wonderwerk 1369. Goden verbeelden 141De baard van God 141Het einde van het iconoclasme 143Flirten met God 14610. Verzingeven 151Spirituele ontwikkeling 151Levenskunde 153Hogere liefde 156Het hemelanker 161Het religieuze klimaat 163Het geheim van de goden11. Het rituele offer van god 169Reli-lab Vézelay 169Godslastering 172Godenmelk 176De smaak van de hostie 17912. De religieparadox 183Psychedelische waarheid 183Open placebo’s 189Mensenduim schept godshand 192De paradoxale waarheid van God 19613. Stervende goden 203De mythe van het verstopte hemelkanaal 203De mythe van de wereldse God 208De bezweken paradox 21414. Existentieel vertrouwen 219Gave als opgave 219Agelovig vertrouwen 222De agelovige overgave 225De oer-Abraham 228Religieus existentialisme 23015. Goden scheppen 235Goden die sterven en opstaan 235God is dood, lang leve God 237Goden wekken 241Het geheim van Vézelay 247Noten 249Index 265Millennia lang schiepen mensen zich goden die het leven van uiteindelijke zin voorzagen. Essentieel daarbij was de beleving dat die goden juist niet door de mens geschapen waren. In deze veelal onopgemerkte religieparadox speelde geloof een hoofdrol – maar niet altijd, zo laat religiewetenschapper en -journalist Koert van der Velde zien in een zoektocht door de godsdienstgeschiedenis. In het oude Midden-Oosten en in de Europese middeleeuwen werd soms ook zonder geloof religie gecreëerd, in de hoop op religieuze beleving. Daar kunnen wij in onze geseculariseerde tijd van leren, want ook ons leven schreeuwt om uiteindelijke zin. Door het toenemende ongeloof is het steeds moeilijker geworden om de traditionele religieuze verhalen hun zingevende werk te laten doen. Toch blijken mensen ook zonder geloof religieuze zin te kunnen scheppen. De religieuze ervaringen die zo worden opgeroepen, geven weliswaar geen enkele zekerheid, waardevol zijn zij wel.