Scherpe en inzichtelijke analyse van een splijtend maatschappelijk conflict

Al zo’n dertig jaar woedt in Nederland een verhitte cultuurstrijd. Eén beschuldiging staat daarin centraal: dat een ‘linkse elite’ met haar politieke correctheid veel problemen in het land onbespreekbaar maakt. Deze aanklacht klinkt in talkshows, krantencolumns, op sociale media en in de Tweede Kamer. Het gevolg is een opvallend felle afkeer van links onder een deel van de bevolking. We zien de opmars van politieke partijen die bezuinigingen doorvoeren op instituties waar ‘de linkse elite’ vanouds mee wordt geassocieerd: universiteiten, ambtenarij, de culturele sector en ngo’s.

In De aanval op de linkse elite analyseert Merijn Oudenampsen de oorsprong en ontwikkeling van deze aanklacht. Hoe is dit vijandbeeld ontstaan? Welke ideeën liggen eraan ten grondslag? En waarom spreekt het zoveel mensen aan? Hij laat zien dat achter dit debat een eigen, zeer Nederlands verhaal schuilgaat. Niet de ‘woke’ cultuur of Amerikaanse invloeden staan centraal, het verwijt aan de linkse elite blijkt nauw verbonden met de manier waarop we in Nederland omgaan met het verleden – de nasleep van de Tweede Wereldoorlog, de erfenis van de verzuiling en de afkeer van de jaren zestig.

Merijn Oudenampsen (1979) doceert politicologie aan de UvA. Hij publiceerde eerder De conservatieve revolte (2018) over de intellectuele achtergronden van de Fortuyn-revolte en schreef samen met historicus Bram Mellink het boek Neoliberalisme. Een Nederlandse geschiedenis (2022). Hij schrijft een column voor De Groene Amsterdammer.