Inhoudsopgave Introductie 131 Inleiding 151.1 Waarom dit boek? 151.2 Beschrijvende diagnose en DSM-classificatie 181.2.1 Aanpak beschrijvende diagnose voor psychologen 181.2.2 Bruikbaarheid richtlijn voor psychologen 201.3 Classificerende diagnostiek met de DSM 211.4 De probleembeschrijving 221.4.1 Waarom een probleembeschrijving? 221.5 Tenslotte 282 De beschrijvende diagnose 312.1 Overzicht op hoofdlijnen van de richtlijn 322.2 Psychische problematiek herformuleren in psychische stoornissen 372.3 Samenwerking psycholoog en cliënt 413 Aanpak van de Beschrijvende Diagnose (ABD) voor psychologen 433.1 ABD-onderdeel 1: Informatie verzamelen, ordenen, wegenen samenvatten 453.1.1 Informatie verzamelen 453.1.2 Informatie ordenen 463.1.3 Informatie wegen en samenvatten 563.2 ABD-onderdeel 2: Formuleren van structuurelementen 573.2.1 Syndroom-diagnose (en syndroom), psychische stoornis,differentiële diagnose, bijkomende diagnose 573.2.2 Hypotheseformulering ontstaansvoorwaarden enontstaanswijze 653.3 ABD-onderdeel 3: Formuleren van de beschrijvende diagnose 673.3.1 Met de drie ABD-onderdelen formuleren van de beschrijvendediagnose 703.4 Casusillustratie Danny 723.4.1 Diagnostische samenvatting 723.4.2 Format met de gegevens over Danny 733.4.3 Bespreking casus 744 Classificerende diagnostiek 774.1 Globaal overzicht van het handboek 794.1.1 Enkele algemene uitgangspunten voor DSM-5-TRuit deel I van het handboek 804.1.2 Categoriaal versus dimensionaal 804.1.3 Definitie van een psychische stoornis in DSM-5-TR 814.1.4 Klinische training 824.1.5 Aanpak van de beschrijvende diagnose in het handboek, deel I 824.1.6 Enkele belangrijke aanvullende onderwerpen in deel Ivan het handboek 834.2 Onderwerpen uit het handboek, deel II 844.2.1 Psychische stoornissen zijn in DSM-5-TR ingedeeld in twintighoofdstukken 844.2.2 Aanvullende informatie bij 350 psychische stoornissen 864.2.3 Dimensies, specificaties en spectra 874.3 Aandachtspunten bij de DSM-5-TR 894.3.1 Taal 894.3.2 Beschrijvende diagnose en DSM-classificatie 914.3.3 Voldoen aan de criteria van een psychische stoornis 924.3.4 Voorlopige classificatie en hoofdclassificatie 934.3.5 Andere gespecificeerde en ongespecificeerde psychischestoornis 954.3.6 Psychische stoornis door medicatie of een somatischeaandoening 974.4 Globale inhoud handboek deel III 984.4.1 Meetinstrumenten 984.4.2 Culturele benadering en cultureel interview 994.4.3 Alternatief model voor persoonlijkheidsstoornissen 1004.4.4 Aandoeningen rijp voor verder onderzoek 1014.5 Casusillustratie Anna 1024.5.1 Diagnostische samenvatting 1024.5.2 Beschrijvende Diagnose met Format (zie paragraaf 3.3.1) 1044.5.3 Bespreking casus 1055 De probleembeschrijving 1095.1 De probleembeschrijving 1095.1.1 Klachten en ervaren moeilijkheden 1115.1.2 Probleemgevoeligheid 1135.1.3 Beschermende factoren 1145.1.4 Directe aanleiding 1145.1.5 Andere belastende omstandigheden 1145.1.6 Illustratie probleembeschrijving Sander 1155.1.7 Illustraties van gewone taal bij psychische problemen 1165.2 Wanneer een probleembeschrijving op te stellen 1215.3 DSM-classificatie naast probleembeschrijving 1225.4 Casusillustratie Jeroen 1255.4.1 Diagnostische samenvatting 1265.4.2 Format: beschrijvende diagnose, probleembeschrijvingen DSM-5-TR-classificatie 1275.4.3 Bespreking casus 128Woord van dank 131Literatuur 133Psychologen en orthopedagogen moeten vaak een diagnose vaststellen. Maar waaraan moet een professionele aanpak van diagnose en classificatie precies voldoen? Heeft een diagnose en classificatie alleen positieve effecten op de cliënt? Hoe zit het met stigma? Kan het ook anders? Op deze vragen worden in dit boek antwoorden gegeven.Dit boek beschrijft een Aanpak van de Beschrijvende Diagnose (ABD) voor psychologen. Deze ABD is afgeleid van de richtlijn psychiatrische diagnostiek voor psychiaters, sluit aan bij wat in de DSM-5-TR onder de aanpak voor de beschrijvende diagnose wordt verstaan en bij wat in de GGZ Standaarden binnen de generieke module diagnostiek onder diagnose wordt verstaan.Over de DSM-5-TR wordt veel informatie toegelicht die niet in het beknopt overzicht van de criteria te vinden is, maar wel in het handboek DSM-5-TR. Om stigma te verminderen wordt de probleembeschrijving geïntroduceerd: dit is de diagnose in de taal van de cliënt. In het praktijkboek worden veel casus-illustraties gegeven, zodat de psycholoog er direct mee aan de slag kan.De beschrijvende diagnose en DSM-classificatie is o.a. bedoeld voor de (aanstaande) (gz)-psycholoog, psychotherapeut, klinisch (neuro)psycholoog en orthopedagoog(-generalist) werkzaam in de ggz, psychologenpraktijk, jeugdzorg, medische zorg, vb-zorg, verslavingszorg en forensische zorg.Ton van Heugten heeft ruim 40 jaar in de klinische praktijk gewerkt en is inmiddels niet praktiserend klinisch psycholoog-psychotherapeut. Hij werkte met uiteenlopende cliënten in de kliniek en ambulant en gaf veel (na)scholing aan (aanstaande) professionals.----------------"Ik durf te stellen dat we Ton dankbaar mogen zijn voor dit boek. Want hoelang zitten we al niet te wachten op een visie die de conceptuele, culturele en sociaaleconomische afstand tussen ggz-hulpvrager en ggz-hulpverlener kan overbruggen? Dit boek doet precies dat. En faciliteert zo een mogelijkheid om werkelijk ‘samen te gaan begrijpen’ en ‘samen te gaan proberen’ in een model van co-creatie van ggz”….“De excellente bijdrage van dit boek is dat het een dimensie van diagnostiek toevoegt die aansluit bij deze manier van improviseren naar emergentie in het complexe systeem. Want naast een meer klassieke – en overigens bijzonder goed geformuleerde en immens verrijkte – benadering van beschrijvende diagnose en classificatie, biedt de schrijver ook een manier om de link te leggen naar de hulpvrager op het niveau van diens ervaring in het complexe systeem: de probleembeschrijving. Ik kan niet genoeg benadrukken hoe belangrijk het is om hulpverleners in de ggz een instrument te bieden waarmee ze een dergelijke overbrugging kunnen maken.” .... “Simpel en doeltreffend – naast revolutionair en een manier om de disciplines van psychologie en psychiatrie te helpen om meer toekomstbestendig te worden dan nu het geval is."Jim van Os, Hoogleraar Psychiatrie en Voorzitter Divisie Hersenen, UMC Utrecht