VOORWOORD 7INLEIDING 8VENSTER 01 Van één naar vijf, admiraliteiten tussen 1488 en 1795 10VENSTER 02 ‘Dat na de vryheid, de beveili[gi]ng der zee, in vrede, zeer nodig is’ 16VENSTER 03 Geuzen in de zeegaten: de bakermat van de marine 20VENSTER 04 Vroege leiders van ’s lands vloot in de zestiende eeuw 24VENSTER 05 De Zeeuwen en de Bourgondiër, over Reimerswaal, 1573-1574 28VENSTER 06 Een oorlogsvloot in wording: het Haarlemmermeer en de Zuiderzee in 1573 32VENSTER 07 Armada’s: vloten die het land bedreigden 36VENSTER 08 Een vreemde eend in de Indische bijt: ’s lands zeemacht en de VOC 40VENSTER 09 Twee maal Gibraltar, een Nederlandse rots? 44VENSTER 10 Rivaliteit: over vader en zoon Tromp, De Ruyter en Witte de With 48VENSTER 11 Voor het oog van het volk: een bloedig treffen bij Ter Heijde 52VENSTER 12 De Vierdaagse Zeeslag of het succes van vernieuwing 56VENSTER 13 Zilver gewonnen, goud geronnen: over zilvervloten en meer 60VENSTER 14 Wereldreizen, vlagvertoon en vrije doorvaart 64VENSTER 15 De Oostzee: een vitaal handels- en veiligheidsbelang 68VENSTER 16 Chatham en Solebay of Holmes versus De Ruyter 72VENSTER 17 Meer dan één meester? Drie marineofficieren, 1780-1819 76VENSTER 18 Over het belang van graan en de Slag bij de Doggersbank 80VENSTER 19 De vloot in Franse handen en een Nederlandse admiraal in het Panthéon 84VENSTER 20 Voor vrijhandel en tegen slavernij in de negentiende eeuw 88VENSTER 21 De heldenstatus van Van Speijk: een mythe? 92VENSTER 22 Van hout en wind, naar ijzer en stoom 96VENSTER 23 De IJzeren Eeuw, nieuwe wapens 100VENSTER 24 De marine, werktuig van koloniaal beleid in de Oost 104VENSTER 25 De Eerste Wereldoorlog: angstvallige afzijdigheid met een waakzame vloot 108VENSTER 26 Klaar voor onder water: de onderzeeboot als strategisch wapen 114VENSTER 27 Actie in de lucht of de oprichting van de MLD 120VENSTER 28 Krimp en rek: de Vlootweg 1923, de Val van de Muur en de komst van Trump II 124VENSTER 29 Over De Zeven Provinciën of van muiterij naar oproer 128VENSTER 30 Qua patet orbis: mariniers ver van huis 132VENSTER 31 Uitgeweken: de Koninklijke Marine en de Tweede Wereldoorlog 136VENSTER 32 De laatste grote zeeslag: Karel Doorman en de Javazee 142VENSTER 33 Helfrich en Moorman: tegenvoeters met een missie 146VENSTER 34 De ‘vergeten Koreaoorlog’ of in dienst van de VN 150VENSTER 35 De laatste zeeslag, de laatste Aziatische kolonie 154VENSTER 36 Terreur, bestrijding door mariniers 158VENSTER 37 De mariniers bij de Maasbruggen: veranderende perspectieven 162VENSTER 38 De Koninklijke Marine en de Koude Oorlog 166VENSTER 39 Voor alles marineman – Piet de Jong: minister-president, icoon 170VENSTER 40 Van Krimp naar groei. Over automatisering, bezuinigingen en de Oekraïne-oorlog 174VENSTER 41 De marinehistorie, vele beoefenaren 178VENSTER 42 Van de ondergang van Zr.Ms. Adder tot Kustwacht Nederland 182VENSTER 43 De marine, de Lage Landen en de Tweede Koude Oorlog 186VENSTER 44 Onrust aan de grenzen van het koninkrijk: de Caraïben 190VENSTER 45 Van kadetteninstituut tot KIM, praktijk of wetenschap? 194VENSTER 46 Kaapvaart: twee gezichten 198VENSTER 47 De zeemacht in beeld, zeeschilders toen en nu 202VENSTER 48 ’s Lands werven of ‘made in Holland’ 206VENSTER 49 ‘Daar was laatst een meisje loos’ 210VENSTER 50 De Mijnendienst: ‘Opdat de zee veilig zal zijn’ 214INDEX VAN EIGENNAMEN VAN PERSONEN, SCHEPEN, PLAATSEN EN BEGRIPPEN 218De Canon van de Koninklijke Marine. Geschiedenis van de Zeemacht: een boek waarin in 50 vensters zicht wordt gegeven op de rijke historie van de zeemacht van Nederland. Van 1488 tot nu. Zowel ten tijde van de Republiek als van het Koninkrijk Nederland. 50 gedenkwaardige onderwerpen, naar het voorbeeld van de landelijke Canon van de Nederlandse geschiedenis. Met zaken die iedereen, professional of liefhebber, zou moeten weten.Dit boek gaat niet alleen over zeehelden of zeeslagen. Het gaat ook over geuzen, kapers, slavernij, over wapens, de overgang van zeil naar hout en stoom en die naar de tijd van automatisering, over de eerste mariniers en moderne acties onder de vlag van de NAVO. De thema’s zijn rijk geschakeerd. Lijnen worden getrokken vanuit het verleden naar het heden. Zo komen zeeschilders aan bod, van de Van de Veldes tot hun moderne collega’s. Ingegaan wordt op de rol van vrouwen, van de zeventiende eeuw tot op de huidige dag. Roemruchte onderdelen van de marine en hun geschiedenis worden besproken, van het optreden van de mariniers, dicht bij huis en verder weg, tot de operaties van de vloot, de Onderzeedienst, Mijnendienst of de Marine Luchtvaartdienst. Het verhaal is wereldwijd. Van acties in verre streken tot de marine in Nederlands-Indië. Een must voor iedereen die geïnteresseerd is in Nederlands rijke marineverleden.