"Om twee redenen schrijf ik graag: zo probeer ik tot helderheid te komen voor mijzelf - en hopelijk ook voor anderen -, dat lukt redelijk. En ik wil de wereld verbeteren - dat lukt veel minder goed. Ik probeer toegankelijk te schrijven - ik ben vroeger journalist geweest, bij Trouw - maar toch wel zo dat m'n vakgenoten het geen onzin vinden. Elke cultuur heeft een donkere onderstroom - de titel van het boek. Tot die onderstroom horen vormen van extreem gedrag, gedrag dat afwijkt van wat beschaafd, redelijk en humaan is. Voor een belangrijk deel komt het gedrag voort uit spanning, stress, doordat een probleem niet oplosbaar blijkt." [...] "Ik onderscheid vijf verschijningen van extreem gedrag: onverdraagzaamheid, geweld, ongeremd kapitalisme, discriminerende ongelijkheid en diverse vormen van politiek gedrag." [...] "Het boek is niet negatief van toon. Er is meer reden tot optimisme dan tot pessimisme. Want slechts een minderheid vertoont een extreem gedrag. Er zijn ontsporingen, we hebben schreeuwers en grote graaiers in dit land, maar het zijn kleine aantallen. Tegenover hen staan heel veel mensen die redelijk en gematigd zijn. Het is net als met voetbal: een klein groepje verpest voor velen het plezier in het spel"