De graaf van Boussu (1542-1578)

Verantwoording 7Inleiding: Boussu’s afkomst en voorgeschiedenis 91 Stadhouder in Spaanse dienst (1567-1573) 162 De gekaapte Statenvergadering van Holland. Boussu’s positie ondermijnd(juli 1572) 543 Gevangenschap in Hoorn (1573-1576) 904 De Pacificatie van Gent (1576). Vrijlating en bemiddeling bij de satisfactieregelingenmet Oranje in Holland 1115 Boussu’s missie naar Utrecht. De Vredenburg ontdoen van het Spaanse garnizoen 1326 De kwestie van het stadhouderschap en de satisfactie van Utrecht 1557 Andere omstreden stadhouderschappen (de noordelijke gewesten en Gelderland) 1778 ‘Groote commotie ende oproerte’ tussen de Utrechtse burgers enBoussu’s soldaten 2259 Problemen met de afdanking van Boussu’s regiment en de ontmanteling vande Vredenburg 24210 De breuk met Don Juan 25511 De komst van aartshertog Matthias. Nieuwe oriëntatie van Boussu 27112 De slag bij Gembloux: de Staten-Generaal in de verdediging. De satisfactievan Amsterdam 28513 Opperbevelhebber van het Staatse leger 30414 Buitenlandse bemoeienis en militaire manoeuvres 31515 Slag bij Rijmenam. Chronische geldproblemen 32816 De komst van Anjou en Johan Casimir. Boussu’s militaire leiding betwist 34417 De Generale Unie in crisis 36218 Boussu’s einde 385Samenvatting 394Geraadpleegde archieven 401Bronnen en literatuur 404Het leven van de graaf van Boussu (1542-1578) kende een merkwaardig verloop. Na de vlucht van de prins van Oranje werd hij in 1567 door Margaretha van Parma in diens plaats benoemd tot stadhouder van Holland en Utrecht. Na het ontslag van de landvoogdes leverde hij in dienst van Alva een vergeefse strijd tegen de watergeuzen en de Oranjegezinde steden van Holland. In de slag op de Zuiderzee van 11 oktober 1573 delfde hij het onderspit tegen de rebellerende Waterlandse en Westfriese steden. Na een driejarige gevangenschap in Hoorn herkreeg Boussu zijn vrijheid volgens artikel 9 van de Pacificatie van Gent. Onder begeleiding in Middelburg aangekomen beloofde hij Oranje zich in dienst te stellen van het vaderland. In hoeverre loste hij die belofte in?De graaf schoof steeds meer op naar de prins en diens streven naar behoud van de Generale Unie op basis van tolerantie. Zijn plotselinge dood op 21 december 1578 werd door Oranje dan ook hevig betreurd.Boussu’s rol in de Opstand is in de literatuur onderbelicht gebleven. Zo krijgt zijn optreden als bemiddelaar en opperbevelhebber van het Staatse leger tegen de Spaanse landvoogden vrijwel geen aandacht. In dit boek wordt getracht een completer beeld te geven van deze intrigerende man en de rol die hij speelde gedurende een belangrijke periode in de Nederlandse geschiedenis.