De nieuwe roman van de auteur van Oorlog en terpentijnIn de zomer van 1979 trok een huis in het Gentse Patershol deaandacht van Stefan Hertmans. De blauweregen hing bestoftneer, maar de geur trof hem diep en bracht hem terug naar zijnkinderjaren. Hij kocht het pand in een opwelling. Verbijsterendwas de ontdekking dat de vroegere bewoner een ss’er was geweest.Pas nadat Hertmans het huis twintig jaar later had verkochtging hij op zoek naar wat er zich tijdens de oorlog hadafgespeeld. ‘Het is onbegrijpelijk,’ schrijft hij, ‘dat alles wat iktoen al had kunnen weten of tenminste toch vermoeden, zogedachteloos aan mij voorbij had kunnen gaan.’
Langzaam komt Willem Verhulst in beeld, de man die hijwil leren begrijpen, alsook zijn Nederlandse, pacifistischeechtgenote Mientje en hun kinderen, van wie de oudste zoonAdriaan een vooraanstaand Vlaams intellectueel zou worden.Hertmans spreekt met nabestaanden, raadpleegt archieven,vindt intieme documenten. In zijn herinnering loopt hij weerdoor alle kamers die hij zo lang heeft bewoond. In De opgangkomt de lezer huiveringwekkend dicht bij een politiek drama,dat ook een huwelijksdrama was. Opnieuw blijkt Hertmansverbonden met een verhaal dat aan belangrijke historischegebeurtenissen raakt en opnieuw brengt het zijn verbeelding en pen op briljante wijze in beweging.