De postkoloniale spiegel

InhoudInleiding 9Rick Honings, Coen van ’t Veer & Jacqueline BelI Het oude Indië. De negentiende eeuw1 Klewangwettende gezangen en knevelarij: Multatuli 31Jacqueline Bel2 ‘Minacht mij niet omdat ik slechts een vrouw ben!’: Mina Kruseman 49Petra Boudewijn3 Sneeuwwitte krullen, gitzwarte vlechten: Melati van Java 67Nick Tomberge4 ‘Ziet ge niet in dat al wat inlander, al wat halfbloed is, den blanke hatenmoet?’: Annie Foore 81Rianti Manullang & Floor Naber5 ‘Hij blijft tegenover de Inlander een rasechte koloniaal’: P.A. Daum 99Rick Honings6 Mensen en (hun) natuur in Indië: Thérèse Hoven 123Marijke Denger7 Van diepe angst en stil genot: Louis Couperus 141Elleke Boehmer & Coen van ’t VeerII Van Indië naar Indonesië. De eerste helft van de twintigste eeuw8 Sterrentintelingen van het verleden: Augusta de Wit 161Arnoud Arps9 Onschuldige kinderen van de kolonie? Ot en Sien in NederlandschOost-Indië 181Amalia Astari & Rick Honings10 Vertrapt door totoks en opzijgeduwd door Chinezen en Javanen: Victor Ido 197Olf Praamstra11 Verhalen van vervreemding: Carry van Bruggen 217Remco Raben12 Inheems geweld en witte afwezigheid: Madelon Székely-Lulofs 229Gábor Pusztai13 Jasmijn en maanlicht: E. du Perron 247Gloria Wekker14 ‘Ik neem een heel eigen plaats in’: Beb Vuyk 259Olf Praamstra15 Twee Indonesische stemmen: Suwarsih Djojopuspito en Arti Purbani 277Christina Suprihatin & Coen van ’t VeerIII Terugkijken en tegenschrijven. 1945 tot heden16 Het kolonialisme als goedbedoeld misverstand: A. Alberts 297Coen van ’t Veer17 Herinneren om niet te vergeten: Rob Nieuwenhuys 313Petra Boudewijn18 ‘Het brandde weer ergens’: Maria Dermoût 335Pamela Pattynama19 Op zoek naar een eigen Indo-identiteit: Vincent Mahieu/Tjalie Robinson 351Jeroen Dewulf20 ‘Eigenlijk is het allemaal pas gisteren gebeurd’: F. Springer 367Erica van Boven21 Een zoekende spelbreker: Marion Bloem 381Liesbeth Minnaard22 ‘Ik was er gelukkig’: Jeroen Brouwers 397Esther Op de Beek23 Van betovering tot inzicht: Hella S. Haasse 415Judit Gera24 Geen ideologie maar corpologie: Adriaan van Dis 433Frans-Willem Korsten25 ‘Op je plaats blijven en tegelijk blijven stromen’: Alfred Birney 447Jaap Grave26 De krachtige stem van een Javaanse njai: Dido Michielsen 465Judith E. BosnakNoten 483Bibliografie 513Personalia 529Register 534'De postkoloniale spiegel' geeft een vernieuwend overzicht van meer dan 160 jaar Nederlands-Indische literatuurgeschiedenis.Het Nederlandse koloniale verleden in Indonesië heeft grote invloed gehad op de literatuur. In De postkoloniale spiegel. De Nederlands-Indische letteren herlezen wordt in 26 hoofdstukken de ‘canon’ van de Nederlands-Indische literatuur voor het eerst systematisch vanuit een postkoloniaal perspectief gelezen, van Multatuli’s Max Havelaar (1860) – de eerste Indische roman – tot en met Lichter dan ik (2019) van Dido Michielsen. Na een introductie waarin wordt ingegaan op het leven van de auteur en zijn of haar relatie met Nederlands-Indië of Indonesië, worden telkens een of meer romans geanalyseerd. Naast beroemde auteurs als Louis Couperus, E. du Perron en Marion Bloem komen ook minder bekende schrijvers aan de orde. Terugkerende aandachtspunten zijn de representatie van de ongelijke koloniale machtsverhoudingen en de Europese strategieën waarmee de ‘Ander’ werd gemarginaliseerd. De postkoloniale spiegel geeft een vernieuwend overzicht van meer dan 160 jaar Indische literatuurgeschiedenis.

Rick Honings is Scaliger-hoogleraar en verbonden aan het Leiden University Centre for the Arts in Society (LUCAS). Zijn onderzoek richt zich op de negentiende-eeuwse en Nederlands-Indische literatuur. Momenteel werkt hij aan het door NWO gefinancierde Vidi-project Voicing the Colony. Travelers in the Dutch East Indies, 1800-1945. Hij is hoofdredacteur van Indische Letteren.

Coen van ’t Veer is verbonden aan het Leiden University Centre fort he Arts in Society (LUCAS). Hij promoveerde in 2020 op De kolonie op drift, een dissertatie over fictie over de reis per mailboot tussen Nederland en Indië (1850-1940). Daarnaast schreef hij meerdere boeken en artikelen over Nederlands-Indische literatuur. Hij is redacteur van Indische Letteren.

Jacqueline Bel is hoogleraar moderne Nederlandse letterkunde (Multatuli-leerstoel) aan de Vrije Universiteit Amsterdam. Haar onderzoek richt zich in het bijzonder op de literatuur van het fin de siècle, de vroege twintigste eeuw en de (post)koloniale literatuur. In 2015 verscheen Bloed en rozen. Geschiedenis van de Nederlandse literatuur 1900-1945. Ze is redacteur van Indische Letteren.

Dit boek komt als geroepen. Het grote gebied van de Indische letteren wordt hier coherent en consequent op postkoloniale leest geschoeid. Als uitgangspunt voor een standaardwerk bevestigt het een belangrijke ontwikkeling in theorie en letterenstudie.
Maaike Meijer, Universiteit van Maastricht.

De postkoloniale spiegel sluit aan bij de maatschappelijk discussie die vraagt om het herijken van de koloniale geschiedenis. Hier ligt de spiegel aan diggelen.
Henriëtte Louwerse, University of Sheffield.
Het Nederlandse koloniale verleden in Indonesië heeft grote invloed gehad op de literatuur. In De postkoloniale spiegel. De Nederlands-Indische letteren herlezen wordt in 26 hoofdstukken de ‘canon’ van de Nederlands-Indische literatuur voor het eerst systematisch vanuit een postkoloniaal perspectief gelezen, van Multatuli’s Max Havelaar (1860) – de eerste Indische roman – tot en met Lichter dan ik (2019) van Dido Michielsen. Na een introductie waarin wordt ingegaan op het leven van de auteur en zijn of haar relatie met Nederlands-Indië of Indonesië, worden telkens een of meer romans kritisch geanalyseerd. Naast beroemde auteurs als Louis Couperus, E. du Perron en Marion Bloem komen ook minder bekende schrijvers aan de orde. Terugkerende aandachtspunten zijn de representatie van de ongelijke koloniale machtsverhoudingen en de Europese strategieën waarmee de ‘Ander’ werd gemarginaliseerd. 'De postkoloniale spiegel' geeft een vernieuwend overzicht van meer dan 160 jaar Nederlands-Indische literatuurgeschiedenis.