UvA oratie faculteit Geesteswetenschappen, van 1 april 2002.Uitwisseling, religie, identiteit en centrale plaatsen in de Vroege MiddeleeuwenEconomische ontwikkeling is een van de belangrijkste verklaringsmodellen geweest voor de opkomst van Maastricht en andere centra in de Midden-Maasvallei. Rousseau en anderen zagen in deze plaatsen tussenstations langs de Maas, schakels tussen de Middellandse Zee en de noordelijke wereld. Handel was voor deze onderzoekers een vanzelfsprekend begrip; transacties tussen handelarenwaren van commerciële aard, niet verschillend van die van de moderne tijd. Het opbloeiende muntwezen in de zevende eeuw leek een voor de hand liggend gegeven om dit economische model te onderbouwen.Historici als Duby en de numismaticus Grierson uitten hun twijfels over deze opvattingen over de vroegmiddeleeuwse uitwisseling. Aldus ontwikkelde zich het idee van de prestigegoederencirculatie en beschreef men samenlevingen die in hun functioneren daarvan afhankelijk waren. De resulterende tegenoverstelling van uitwisseling van geschenken en uitwisseling van waren bleek niet te voldoen. In de antropologie had intussen het debat over die tegenoverstelling van waren en geschenken tot interessante nieuwe inzichten geleid. In deze oratie schetst Theuws dit debat via enkele definities om een werkbaar kader te verkrijgen voor het onderzoek van uitwisseling in de context van centrale plaatsen. Vervolgens bespreekt hij enkele typen centrale plaatsen, zoals Maastricht, Dorestad, Tiel en Deventer. - Dhr. dr. F.C.W.J. Theuws (1953) is hoogleraar Historische archeologie van Europa benoorden de Alpen aan de Faculteit der Geesteswetenschappen van de Universiteit van Amsterdam (UvA).