Op 8 november 63 v.Chr. sprak Cicero in de senaat van Rome deberoemde woorden: ‘Hoe lang, in hemelsnaam, Catilina, zul je nogmisbruik maken van ons geduld?’ Catilina wilde volgens Cicero, natwee mislukte campagnes voor het consulaat, een coup plegen. Desenaat, die hem al tijdens zijn verkiezingscampagne beschuldigdhad van moord en verkrachting, stond aan Cicero’s kant.
De historicus Sallustius schreef later over wat bekend werd alsde ‘samenzwering van Catilina’. Het doel was bereikt: Catilina washet zwarte schaap. Dat beeld werd gekoesterd, zonder dat men zichafvroeg waarom hij precies werd verguisd.
Catilina is ook na de oudheid niet vergeten. Hij bleef model staanvoor slechtheid. Toneelschrijvers en operalibrettisten volgdenveelal het oordeel van Cicero en Sallustius. En nog altijd is Catilinade slechterik, vooral in de Verenigde Staten. De Founding Fathers,kenners van de klassieken en bewonderaars van Cicero, waren zeernegatief over Catilina. Sommigen van hen vergeleken hun politieketegenstanders met hem. Dat doet men daar nog steeds, alleen metveel minder kennis van zaken. Zo werd Obama door republikein TedCruz vergeleken met Catilina, en Donald Trump door diens tegenstandersook.
Wat is de waarde van deze veelal oppervlakkige vergelijkingen?Fik Meijer geeft antwoord zoals alleen Fik Meijer dat kan.