Inhoudsopgave EU-beleid (4e druk, 2013)Woord vooraf71. Europese integratie: betekenis voor landbouw, voedsel en groen19Gerrit Meester en Liesbeth Dries2. EU-instellingen en besluitvormingsprocessen35Gerbert Kunst3. Budgettaire kaders69Marko Bos4. Het WTO-perspectief93Pieter Gooren en Rien Huige5. Wereldmarkten en volatiliteit111Gerdien Meijerink6. Private vormen van prijs- en inkomensstabilisatie131Joost Pennings en Arie Oskam7. Landbouwprijs- en inkomensbeleid141Roald Lapperre, Herman Snijders en Huib Silvis8. Vergroening van het gemeenschappelijk landbouwbeleid169Anne van Doorn en Jan Gerrit Deelen9. EU-plattelandsbeleid en structuurfondsen183Petra Berkhout en Willem Schoustra10. Diergezondheid205Monique Mourits11. Plantgezondheid217Monique Mourits, Jan Schans en Alfons Oude Lansink12. Dierenwelzijn229Ferry Leenstra, Leon Arnts en Geert van der Peet13. Voedselkwaliteit en voedselveiligheid241Wim Verbeke14. Europees voedselveiligheidsrecht255Bernd van der Meulen en Harry Bremmers15. Private en publieke standaarden in de voedselketen283Frank Bunte16. EU-beleid voor genetisch gemodificeerde organismen301Gé Backus en Coen van Wagenberg17. Naar ecologische duurzaamheid311Joris Relaes en Huib Silvis18. Toepassing Europees milieukader in de landbouw in Nederland325Huib Silvis19. Toepassing Europees milieukader in de landbouw in Vlaanderen337Joris Relaes20. Europees natuurbeleid en de toepassing in Nederland en Vlaanderen345Raoul Beunen en Irene Bouwma21. Een blik in de toekomst363Gerrit MeesterAuteurs385Index389In de zomer van 2013 werd in de Europese Unie tussen Commissie, Raad en Parlement overeenstemming bereikt over het Meerjarig Financieel Kader, het gemeenschappelijk landbouw- en plattelandsbeleid en het structuur- en cohesiebeleid voor de periode 2014-2020. Dit boek geeft daarvan de meest actuele stand van zaken. Daarnaast is ook het EU-beleid voor voedsel, milieu, natuur, gezondheid van plant en dier, en dierenwelzijn volop in beweging. Tenslotte zijn er in de Europese en internationale samenleving ontwikkelingen gaande die van grote invloed zijn op het EU-beleid voor landbouw, voedsel en groen. Wat zijn daarin de hoofdelementen en hoe hangen deze samen? Wat zijn de overwegingen achter de beleidsmaatregelen en wat de gevolgen? Dit boek behandelt al deze aspecten, met bijzondere aandacht voor de uitwerking en toepassing van het EU-beleid in Nederland en Vlaanderen.Begonnen in de jaren vijftig met 6 lidstaten, telt de Europese Unie met de toetreding van Kroatië 28 lidstaten per 1 juli 2013. Mijlpalen in de integratie zijn, naast de vele toetredingen, de vorming van de interne markt, de introductie van de euro, de regelgeving voor bescherming van natuur en milieu, de algemene levensmiddelenverordening en in 2009 het van kracht worden van het Verdrag van Lissabon. Al deze ontwikkelingen hebben grote invloed, niet alleen op de besluitvorming in Brussel of in de nationale hoofdsteden, maar ook rechtstreeks op de Europese burger.Binnen landbouw, voedsel en groen is de aandacht steeds meer verschoven van het markt- en prijsbeleid naar inkomensbeleid, voedselveiligheid en ecologische duurzaamheid. Daarnaast is er door de veranderende verhoudingen op internationale markten, waaronder de hoge en sterk fluctuerende prijzen op wereldmarkten, veel meer aandacht dan in het verleden voor de externe aspecten van het EU-beleid, en de relatie tussen dit beleid en de wereldvoedselvoorziening.Al deze elementen en verbanden zijn door een groep deskundigen vanuit wetenschap, overheid en bedrijfsleven toegankelijk gemaakt voor een brede kring van belangstellenden. Het boek is bestemd voor studenten in het wetenschappelijk en beroepsonderwijs, maar ook voor medewerkers bij overheid, bedrijfsleven en organisaties die te maken hebben met landbouw, voedsel en groen op Europees niveau.Het Europese beleid voor landbouw, voedsel, milieu, natuur en platteland is volop in beweging. Wat zijn de hoofdelementen en hoe hangen die met elkaar samen? Wat zijn de overwegingen achter de beleidsmaatregelen en wat zijn de gevolgen? Dit geheel herziene en uitgebreide boek behandelt zowel de politiek als de praktijk, waarbij de nadruk ligt op Nederland en Vlaanderen.Begonnen met de Zes, telt de EU nu 27 lidstaten. Mijlpalen in de integratie zijn de vorming van de interne markt, de introductie van de euro, de richtlijnen voor de bescherming van milieu en natuur, de algemene levensmiddelenverordening (General Food Law) en de discussie over het Verdrag van Lissabon. Naast interne doelstellingen zijn WTO-onderhandelingen en budgettaire grenzen drijvende krachten achter beleidswijzigingen.Binnen het veld van landbouw, voedsel en groen is de aandacht steeds meer verschoven van het markt- en prijsbeleid naar inkomensbeleid, voedselveiligheid en ecologische duurzaamheid. Op de Europese agenda staan een verdere aanpassing van het Gemeenschappelijk landbouwbeleid, de Europese begroting na 2013 en de verschuivende verhouding tussen 'publiek' en 'privaat'. Recentelijk is het Europese beleid extra op de kaart gezet door de hoge prijzen op de agrarische wereldmarkten, de energieschaarste, de bevordering van biobrandstoffen en, in samenhang daarmee, de voedselvoorziening in de wereld.Deze materie is door een groep deskundigen vanuit wetenschap, overheid en bedrijfsleven toegankelijk gemaakt voor een brede kring belangstellenden. Het boek is bestemd voor studenten in het wetenschappelijk- en beroepsonderwijs maar ook voor medewerkers bij overheid, bedrijfsleven en organisaties die te maken hebben met landbouw, voedsel en groen op Europees niveau.