VoorwoordDemocratieHet project Case4EUKijken achter het rechtDankAfkortingenVisieMondige EU-burgersEU-casusonderwijs: Objectief, kritisch en pluralistischLeeswijzerDoelgroepGa jij de uitdaging aan?StructuurCasusfichesMasterfichesWerkvormenfichesWoordenlijstHoe een casus kiezen?WebsiteSchoolvriendelijke vertaling van basistekstenOnderwijsdoelen van Case4EUOverzichten van casussenOverzicht per module (basismatrix)Overzicht per lesthema of trefwoordOverzicht per leerdomeinCASUSFICHESModule 1: De interne markt – De EU als een open ruimte zonder binnengrenzenCasus Schmidberger – Het verhaal van de milieubetogers op de snelwegCasus TopFit – Het verhaal van de Italiaanse hardloperAndere casussen in de module Interne markt 71Module 2: Democratie en rechtsstaat Casus Puppinck – Het verhaal van het Europees burgerinitiatief met twee miljoen handtekeningenAndere casussen in de module Democratie en rechtsstaatModule 3: Grondrechten op gelijke behandelingCasus Defrenne – Het verhaal van de stewardessCasus Feryn – Vacatures! Maar niet voor MarokkanenAndere casussen in de module GelijkheidModule 4: PrivacyCasus Google Spanje – Het verhaal van de Spaanse zakenman tegen GoogleAndere casussen in de module PrivacyModule 5: Sociale rechtenCasus Fuß – Het verhaal van de brandweermanCasus Dano – Het verhaal van de sociale uitkeringenAndere casussen in de module Sociale rechtenModule 6: Consumentenbescherming Casus Teekanne – Het verhaal van het ‘framboos-vanille avontuur’Andere casussen in de module ConsumentenbeschermingModule 7: MilieuCasus Craeynest – Het verhaal van de schonere lucht in BrusselAndere casussen in de module MilieuModule 8: Migratie, derdelanders en gecontroleerde buitengrenzenCasus Haqbin – Het verhaal van de jonge AfghaanAndere casussen in de module MigratieMASTERFICHESMasterfiche 1: Het DNA van de EUMasterfiche 2: EU-regelsMasterfiche 3: Europees burgerschapMasterfiche 4: Het Hof van Justitie van de Europese UnieMasterfiche 5: De interne markt – De EU als een open ruimte zonder binnengrenzenMasterfiche 6: Democratie en rechtsstaatMasterfiche 7: Gelijkheid en non-discriminatieMasterfiche 8: PrivacyMasterfiche 9: Sociale rechtenMasterfiche 10: ConsumentenbeschermingMasterfiche 11: MilieuMasterfiche 12: Migratie – Gecontroleerde buitengrenzenWERKVORMENFICHESArgumenten ordenenArgumenten verbinden met het DNA van de EUBegrippen matchen en toepassenBorddiscussie (chat talk)Carrousel (speeddate)Creatieve opdrachtDebat met juryDefinitiegesprekDilemmagesprekDocerenEliminatiespelExpertgroepen (jigsaw)Filosofisch (onderzoeks)gesprekGestructureerde academische controverse (SAC)HoekenwerkKlasgesprekLezen / Luisteren met opdrachtenLezen van een tekst in een vreemde taalLink met de leefwereldLiving libraryOnderwijsleergesprekOpzoekwerkOrigami-oefeningOverloopdebatPerspectiefwisselingRoezemoesgroepen (of zoemsessie)Rollenspel (over een EU-casus)Schaal van rechtvaardigheidSchrijfopdrachtSimulatie (over een EU-casus)Stap-vooruit-spelStellingenspelThink – pair – share (denken – delen – uitwisselen)Verbinden met EU-waarden en -doelstellingenWaardenschaalWat als?Wat denk jij?Wat beslis jij als rechter?What happens next?Bijlage: WoordenlijstAuteursIllustratieverantwoordingUnieke en innovatieve methode voor vorming tot geïnformeerd en kritisch EU-burgerschapDe impact van de EU op het dagelijkse leven is enorm, maar niet altijd zichtbaar. Jongeren vormen tot geïnformeerde en mondige EU-burgers vraagt actief leren om hen voor te bereiden op maatschappelijke verantwoordelijkheid en democratische inspraak. Dit boek biedt een praktische handleiding voor alle leerkrachten in het secundair onderwijs en docenten in het hoger onderwijs die hun leerlingen en studenten kritisch burgerschap willen bijbrengen binnen verschillende vakken en opleidingen. Concrete casussen op basis van rechtszaken behandeld door het Hof van Justitie van de Europese Unie stimuleren studenten tot kritisch nadenken. De casussen illustreren treffend de impact van de EU in het dagelijkse leven van haar burgers op tal van maatschappelijke domeinen: van de interne markt en het vrije verkeer van goederen en personen, over thema’s als democratie, gelijkheid, privacy, sociale rechten, tot consumentenbescherming, milieu en migratie. Via een ruim aanbod van lesactiviteiten en werkvormen verleent het boek op een laagdrempelige wijze inzicht in het DNA van de EU en EU-burgerschap. Europees burgerschap in de klas is daarom een must-read voor iedereen die zelf Europees burgerschap beter wil begrijpen of jongeren wil stimuleren tot kritische reflectie hierover.Deze handleiding is ontstaan vanuit het Erasmus+project Case4EU en is geschreven door een multidisciplinair team van auteurs (recht, filosofie, politieke en sociale wetenschappen).