INHOUDWoord vooraf 9Gesprekken met de cliëntenraad 9Financiële agressie en intimidatie 12Armoede en schulden: een gedeelde verantwoordelijkheid 13Hoofdstuk 1 Inleiding 15Stress 16Invloed op de hersenen 18Gedrag 19Weerbaarheid 21Geld en Geweld 21Deel 1 Wisselwerking Geld en Geweld in de(gewelds)hulpverlening 25Hoofdstuk 2 Financieel geweld 28Beperken bewegingsvrijheid 28Financieel misbruik 31Lieke (19): ‘Geldgedoe zit mijn herstel in de weg’ 35Hoofdstuk 3 Adverse (Childhood) Experiences en Life events 39Stress 39Compensatiegedrag 40Psychische problemen 41Gedragsproblemen 42School en werk 43Leandra (48) en dochter Malika (18):‘Schulden door een vol hoofd’ 45Hoofdstuk 4 Ontsnappen aan het geweld 48Scheiding 49Verhuizen 51Overgang naar de hulpverlening 52Asielprocedure 54Nora (30): ‘Veel rekeningen waren vertienvoudigd’ 58Hoofdstuk 5 Kennis, competenties en opvoeding 62Financiële opvoeding 64Culturele achtergrond 66Verstoorde familierelaties 68Tisha (29): ‘Nederland is een totaal andere werelddan Curaçao’ 70Deel 2 Gevolgen van financiële problemen 73Hoofdstuk 6 Gezondheidsproblemen, uitsluitingen revictimisatie 76Gezondheidsproblemen 76Uitsluiting 78Revictimisatie 80Anass (34): ‘Ik wist niet eens wat een vergunning was’ 82Hoofdstuk 7 Gedrag en motivatie 85Gedrag 85Motivatie 88Anniek (41): ‘Dankzij mijn ouders red ik het’ 94Deel 3 Handvatten voor professionals in de (gewelds)hulpverlening 99Hoofdstuk 8 Signaleren van en ondersteunen bij financiëleproblemen 101Signaleren van financiële problemen 101Motiverende gespreksvoering 105Ondersteuning: wat kan iemand leren? 109Anna (28): ‘Ik durfde mijn post niet meer te openen’ 114Hoofdstuk 9 Cliënt van de rekening 118Kloof tussen de opvang en de schuldhulpverlening 119Inzicht is de eerste stap 119EHBA: Eerste Hulp Bij Administratie 120Verwijs op tijd door 121Tenslotte: voorkomen blijft beter 123Slotwoord 124Financiële problemen zijn een gedeelde verantwoordelijkheid 124Sense of urgency: heb oog voor de financiële situatie 125Creëer licht aan het einde van de tunnel 125Bekijk financiële problematiek vanuit een holistische visie 126Dankwoord 127Geraadpleegde literatuur 128Bijlage 1 Onderzoeksverantwoording 135Bijlage 2 Achtergrondinformatie (seksuele) uitbuiting vanminderjarige jongens en meisjes 141Bijlage 3 Do’s en Don’ts financiën voor hulpverleners in devrouwenopvang 147Bijlage 4 Do’s en don’ts financiën voor woonbegeleiders,schuldhulpverleners en sociale wijkteams 148Eindnoten 151"Ik had het gewoon goed voor elkaar. Ik had niet veel, maar wel alles wat ik nodig had. Ineens had ik niks meer. Dat doet wat met je als moeder!"Kwetsbare gezinnen en (jong)volwassenen die geweld in een afhankelijkheidsrelatie hebben meegemaakt, hebben vaak financiële problemen: chronische armoede, fikse schulden en te maken met een complex financieel systeem. Dit geeft financiële stress, zorgt voor spanningen en werkt averechts op herstel. Toch blijven deze problemen veelal onzichtbaar en hulpverleners weten zich hier vaak geen raad mee.Geld en geweld schetst een uniek beeld van cliënten in de geweldshulpverlening en hun (complexe) financiële problemen. Aan de hand van praktijkvoorbeelden wordt inzicht gegeven in de wisselwerking tussen geld en geweld. Ook worden praktische handvatten beschreven die professionals kunnen gebruiken voor het signaleren, bespreekbaar maken, motiveren en ondersteunen van deze gezinnen en (jong)volwassenen.Dit boek is het resultaat van het project Geld en Geweld. Het richt zich op professionals in gewelds- of schuldhulpverlening, sociale wijkteams, specialistische ggz, beleidsmedewerkers, bewindvoerders en schuldeisers.Ferdi Bekken, onderzoeker bij Fier, over armoede en schulden in de opvang.Geld en geweld schetst een uniek beeld van cliënten in de geweldshulpverlening en hun (complexe) financiële problemen. Aan de hand van praktijkvoorbeelden wordt inzicht gegeven in de wisselwerking tussen geld en geweld. Ook worden praktische handvatten beschreven die professionals kunnen gebruiken voor het signaleren, bespreekbaar maken, motiveren en ondersteunen van deze gezinnen en (jong)volwassenen.