Het beginpunt van het georganiseerd humanisme in Nederland wordt gemarkeerd door de oprichting op 4 oktober 1856 van de vrijdenkersvereniging ‘De Dageraad’, Het vrijdenken van de negentiende eeuw loopt uit op allerlei georganiseerde vormen van humanisme, die vooral in Nederland gedurende de tweede helft van de twintigste eeuw tot ontwikkeling en bloei kwamen. Met name Humanitas en het Humanistisch Verbond zijn hierbij te noemen.
De rode draad in de geschiedenis van Humanitas, opgericht om maatschappelijke zorg aan buitenkerkelijken te verlenen, is de overtuiging dat uiting geven aan de humanistische levensovertuiging het beste kan geschieden door er naar te handelen en te ‘doen wat je moet doen’. Het Humanistisch Verbond groeide in zestig jaar tijd van een ‘geestelijk onderdak voor buitenkerkelijken’ uit tot een ‘huis voor humanisten’, dat staat in een brede - mede door dat Verbond opgerichte - humanistische beweging.
Anno 2006 is de humanistische beweging - intensief samenwerkend in de Humanistische Alliantie - vooral geconcentreerd op het verdedigen van centrale humanistische waarden. De geschiedenis, de visies en de praktijken van de humanistische beweging over een periode van 150 jaar staan in dit boek centraal. Daarbij is ruim gebruik gemaakt van speciaal hiervoor afgenomen interviews. In dit boek is ook een rondetafelgesprek over humanisme en politiek opgenomen.