InleidingHoezo geheim?1 | De achtergrond'We zullen vechten voor Suriname’2 | Beeldvorming over de coup en kolonel Valks aandeel daarin‘Wanneer u, kolonel Valk, ons niet geadviseerd had, dan hadden wij de coup nooit kunnen plegen’3 | De Valk- en Suriname-these onder de loepHet vissenkomeffect4 | Tot slotDankwoordVerantwoording van het archiefonderzoek‘Gevoelige documenten’ omtrent de coupBronnenBijlageGeheime documenten valkLijst van gebruikte afkortingenEindnotenNamenregisterEllen de Vries pleegde onderzoek naar betrokkenheid van militairen in Nederland en Suriname bij de coup in 1980. Ze baseert zich op interviews met vertrouwelingen uit de kringen van de coupplegers.In 1980 pleegden zestien militairen onder leiding van Desi Bouterse een coup in Suriname. Die coup bepaalde lange tijd het politieke landschap van Suriname. Verhalen dat de Nederlandse kolonel Hans Valk – namens Nederland in Suriname aanwezig om te helpen bij de opbouw van een Surinaams leger – Bouterse souffleerde, keren steeds terug. Dat Den Haag in 2011 besloot ‘gevoelige informatie’ over de mogelijke betrokkenheid van Valk en dus Nederland bij de coup tot 2060 achter slot en grendel te stellen, wekte de suggestie dat Nederland iets te verbergen had. Een van die ‘gevoelige’ documenten is het geheime, voor Valk belastende rapport dat de Nederlandse Landmacht Inlichtingendienst in september 1981 opstelde. Dit uitgelekte rapport vormde een belangrijke bron voor de beschuldigingen tegen Valk.

Ellen de Vries ging op onderzoek uit. Ze sprak met betrokken militairen in Nederland en Suriname, interviewde vertrouwelingen uit de kringen van de coupplegers en ploegde archieven door – want hoe geheim zijn die documenten eigenlijk, en om welke documenten gaat het nu precies? Ze hield de verschillende scenario’s tegen het licht. Is er sprake van een doofpotaffaire, is Valk het slachtoffer van complotdenkers en was de coup geheel van Surinaamse makelij, of is er iets anders aan de hand?