Het koloniale en slavernijverleden staat de laatste jaren veel in de schijnwerpers en wordt kritischer besproken dan ooit tevoren.Het koloniale en slavernijverleden staat de laatste jaren veel in de schijnwerpers en wordt kritischer besproken dan ooit tevoren. Dat is niet zo gek. Het is immers een geschiedenis die haaks staat op een rooskleurig nationaal zelfbeeld, het beeld van een tolerante, humanitaire, vooruitstrevende natie. Hoe anders was de werkelijkheid in het koloniale rijk dat Nederland opbouwde. Vandaar de spijtbetuigingen en later ook expliciete excuses van koning Willem-Alexander en minister-president Mark Rutte voor het extreme geweld in de laatste koloniale oorlog in Indonesië en voor slavenhandel en Caribische slavernij.

In deze collegereeks schetst Gert Oostindie de grote lijnen van het Nederlandse koloniale en slavernijverleden en vervolgens de dekolonisatie en de postkoloniale migraties, die van beslissende betekenis waren voor de 'herontdekking' van de koloniale geschiedenis. Vanzelfsprekend komt hij dan ook bij vragen over de spanning tussen toenmalige en hedendaagse visies op de rechtvaardiging van kolonialisme. En op de vraag wat spijtbetuigingen en excuses betekenen en of 'herstel' eigenlijk wel mogelijk is. In zijn colleges trekt Oostindie regelmatig vergelijkingen met het kolonialisme van andere landen en met debatten die daar vandaag de dag worden gevoerd.

Inhoud

1. Inleiding
C1. Een rode draad en keuzestress
C2. De Republiek
C3. De VOC

2. Slavernij
C4. Slavernij in de wereldgeschiedenis
C5. Slavernij in de Nederlandse koloniale geschiedenis
C6. Betekenis en impact van slavernij

3. Een koloniaal Koninkrijk
C7. Nederlands-Indië
C8. Suriname en de Antillen
C9. Nederland

4. Rechtvaardiging en verzet
C10. Rechtvaardiging
C11. Verzet in Nederland
C12. Verzet in de koloniën

5. Dekolonisatie
C13. Indonesië
C14. De koloniale oorlog, 1945-1949
C15. Suriname en de Antillen

6. Postkoloniale migraties
C16. De voorgeschiedenis van postkoloniale migraties
C17. Dekolonisatie en postkoloniale migraties
C18. Postkoloniale confrontaties en integratie

7. Rekenschap
C19. Herontdekking
C20. De betekenis van erkenning
C21. Dilemma’s