Het zorgstelsel houdt Nederlanders bezig. We zijn trotsop de hoge scores op internationale ranglijsten enbezorgd over de kwaliteit van onze verpleeghuizen. Maarwe zijn ook boos als de zorgkosten steeds hoger wordenen de wachtlijsten steeds langer. De betaalbaarheidvan de verzorgingsstaat, de houdbaarheid van solidariteit:al deze grote politieke thema’s komen samen in hetzorgstelsel. En niet voor het eerst: al sinds de opkomst van de naoorlogseverzorgingsstaat zijn verhitte discussies gevoerd tussen artsen,politici en opiniemakers over de organisatie van de zorg.Het onafhankelijkheidssyndroom laat zien hoe de Nederlandse verzorgingsstaattot stand kwam. Het was een voortdurende zoektocht naarde juiste balans tussen rechten en verantwoordelijkheden. Hoe diebalans ook uitviel, voortdurend was het streven de emancipatie en onafhankelijkheidvan patiënten. Maar nu blijkt dat de nieuwe structuur vande gezondheidszorg talloze financiële en organisatorische problemenveroorzaakt, is de grote vraag: hoeveel onafhankelijkheid kan een patiënteigenlijk verdragen?