Veel professionele musici ervaren hun strijkkwartet als het 'andere' huwelijk. Ze willen er mee leven, zelfs als er niet mee te leven valt, laat staan van te leven. Het kwartet is daarmee ook een roeping en soms zelfs een waar obstakel. Binnen een halve eeuw ontwikkelde het strijkkwartet zich immers van een aangenaam gezelschapsspel tot het geheime dagboek van de componist, waarin hij meer dan in welk ander genre dan ook zijn meest persoonlijke gevoelens kan vastleggen. Componist en musicoloog Leo Samama beschrijft in Het strijkkwartet de ontwikkeling van het strijkkwartet van de oudste bronnen tot in onze tijd en beschrijft de belangrijkste composities die ervoor geschreven zijn.