De opvatting dat Compagniesdienaren de VOC door onbeschaamde privéhandel naar het failliet leidden is onjuist. Integendeel: zonder de actieve participatie van haar dienaren in allerlei onofficiële activiteiten had de maatschappij al veel eerder het loodje gelegd.

Auteur Albert van den Belt behandelt in deze uitgave een aantal nauwelijks onderzochte aspecten van de aanwezigheid van de VOC in Azië. De feiten over Ceylon - het huidige Sri Lanka - zijn van buitengewone betekenis voor een goed begrip van het functioneren van de gehele maatschappij in de Oost. Ceylon was in territoriaal opzicht de grootste vestiging van de Compagnie. Hier behaalde de Maatschappij minstens 15 % van haar inkomsten. Analyse van het op het eiland gebruikte boekhoudkundige systeem en de assignaties (overboekingen van geld) naar Nederland brengen een aantal interessante, niet eerder beschreven verschijnselen aan het licht.

Uitgebreid komen de werknemers van de VOC op Ceylon aan bod. Opvallend is het grote aantal onder hen dat ter plaatse werd geboren. Al even opvallend is dat deze `inlandse kinderen' tot de hoogste posities konden opklimmen. Van den Belts analyse van een groep van de hoogste dienaren brengt interessante gegevens aan het licht over promotie, bekwaamheden en carrièreverloop.