Oratie Scheikunde van donderdag 14 mei 2009

In zijn oratie belicht Peter Timmerman het vakgebied van therapeutische vaccins, een vrij nieuwe vorm van immuuntherapie die nog in ontwikkeling is, maar mogelijk toepassing gaat vinden voor behandeling van kanker. Therapeutische vaccins activeren het immuunsysteem om antistoffen te maken tegen hormonen die overgereguleerd zijn. Deze hormonen stimuleren tumorgroei. Door ze weg te vangen met behulp van antilichamen kan de tumorgroei afgeremd worden. De werking van therapeutische vaccins lijkt sterk op die van therapeutische antilichamen, die in toenemende mate een vast onderdeel vormen van bestaande antikankertherapieën. Eiwit-mimics staan in de oratie van Timmerman centraal. Hij ontwikkelde de CLIPS-technologie. Daarmee kunnen flexibele peptides gefixeerd worden, zodat ze het eiwit waarvan ze zijn afgeleid beter nabootsen. Dit heeft kortgeleden geleid tot de ontwikkeling van een therapeutisch vaccin tegen het groeihormoon VEGF, dat massaal door tumoren wordt uitgescheiden om tumorgroei te stimuleren.