Het boek Ideaal en Werkelijkheid is samen met het eerste deel Ambitie en Onvermogen een toegankelijk en compleet overzicht van de mannen die van 1610 tot 1945 als gouverneur-generaal aan het hoofd stonden van de Nederlandse bezittingen in de Oost. In het eerste deel beschreef de auteur de periode dat de landvoogden nog in dienst waren van de VOC. Dit nieuwe deel gaat over de periode na de VOC, de tijd dat de Staat het beheer over de koloniën had overgenomen en de handel vrijer werd.

Evenals het eerste deel is Ideaal en Werkelijkheid rijk geïllustreerd. Door een heldere, overzichtelijke vertelling afgewisseld met bijzondere anekdotes leest het boek als één verhaal. Ook nu wordt doorlopend aandacht besteed aan de hoofdstad Batavia, het centrale bestuurscentrum, en gaat de auteur in op de invloed van diverse maatschappelijke ontwikkelingen en op de immer opflakkerende strijd tussen ‘verhollandsen’ dan wel ‘verindischen’.

Met Ideaal en Werkelijkheid is het naslagwerk over de geschiedenis van de gouverneurs-generaal van Nederlands-Indië compleet. Voor het eerst verschijnt hier mee een toegankelijk overzicht van de koloniale geschiedenis aan de hand van de levens van de hoogste bestuurders in de voormalige Nederlandse kolonie. De namen van ondermeer Johannes graaf van den Bosch, J.B. Van Heutsz en Tjarda van Starkenborgh Stachouwer zullen velen bekend in de oren klinken, maar met de naam houdt onze kennis vaak op. Daarmee dreigden deze vaak markante figuren die zo’n belangrijke rol hebben gespeeld in onze koloniale geschiedenis in de vergetelheid te raken. 400 jaar na de oprichting van de Verenigde Oost-Indische Compagnie (VOC) voorziet de historicus drs. L.P. van Putten in deze lacune.